سورهء حم
السجده در مكه نازل شده و پنجاه و چهار آيه است
نظرى به سوره مباركه
1 - حم السجدهء ( فصّلت ) شصت و يكمين سوره است كه بعد از سورهء مؤمن در مكه نازل گرديد ، در ترتيب فعلى قرآن مجيد سورهء چهل يكم مىباشد ، به نظر مىآيد كه در هفتم يا هشتم بعثت نازل شده باشد ولى تاريخ نزول آن درست معلوم نيست ، در سورهء مؤمن گفته شد كه حواميم ، به ترتيب از مؤمن تا احقاف پشت سر هم نازل شدهاند و چون همه با « حم » شروع مىشوند به نظر مىآيد كه مطالب سورهها و مقتضاى نزول ، در همه يكى بوده است به استثناى سورهء شورى كه در آن لفظ « عسق » اضافه شده است .
2 - عدد آيات آن در شمارش كوفى پنجاه و چهار ، در حجازى پنجاه و سه و در بصرى و شامى پنجاه و دو است . علّت اين اختلاف آنست كه در عدد كوفى « حم » به تنهايى يك آيه است ، و نيز در كوفى و حجازى در
عادٍ وَ ثَمُودَ
ايستاده و آن را آيهء سيزده قرار دادهاند ولى قراء بصرى و شامى تا « كافرون » يك آيه شمردهاند ( مجمع البيان ) .
بارها گفتهايم : عدد كوفى به وسيلهء عاصم و ابو عبد الرحمن سلمى به حضرت ولى ذو الجلال امير المؤمنين صلوات اللَّه عليه مىرسد ، و معتبر است « 1 » .
عماد الدين بغدادى در تفسير خازن نقل مىكند كه اين سورهء داراى هفتصد
هامش
( 1 ) طبرسى رحمه اللَّه در سورهء بقره دربارهء عدد كوفى فرموده : « و هو العدد المروى عن على عليه السلام » .