28 -
قُرْآناً عَرَبِيًّا غَيْرَ ذِي عِوَجٍ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ
.
تعريفى است براى قرآن ، عربى به معنى روشن و واضح الدلاله است ، قرآنى كه در آن كجى و انحراف نيست ، و صراط مستقيم را نشان مىدهد « قرءانا » منصوب بر مدح و يا بتقدير « اعنى - اخص » است . « لعل » به معنى تعليل مىباشد .
29 -
ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا رَجُلًا فِيهِ شُرَكاءُ مُتَشاكِسُونَ وَ رَجُلًا سَلَماً لِرَجُلٍ هَلْ يَسْتَوِيانِ مَثَلًا
.
اين آيه مثلى است براى مشرك و مؤمن ، مشرك مانند انسانى است كه خدمتكار چند ارباب بد خلق و مخالف هم ديگر است . هر يك او را به طرفى مىكشند . هر يك را از خود راضى كند آن ديگرى ناراضى مىشود ، اين خدمتكار سر گردان و پيوسته ناراحت و قلبش پر از آتش است ، بيچارگى او خارج از توصيف مىباشد .
اما مؤمن مانند انسانى است كه خالص و مخصوص براى يك نفر است ، راهش روشن و فكرش آسوده است ، اين مثلى است عموم فهم و تقريبا نظير آيهء :
أَ أَرْبابٌ مُتَفَرِّقُونَ خَيْرٌ أَمِ اللَّهُ الْواحِدُ الْقَهَّارُ
يوسف / 39 . « سلم » به معنى خالص و مخصوص است .
در مجمع البيان از على عليه السّلام روايت شده كه فرمود :
« انا ذاك الرجل السلم لرسول اللَّه »
و عياشى از امام باقر عليه السّلام نقل كرده :
« قال الرجل السلم للرجل حقا على و شيعته »
اين روايات استفاده از آيات است نه تفسير .
الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْلَمُونَ
.
اين جمله در رابطه با كامل بودن مطلب صدر آيه است يعنى حمد خدا را كه چنين اتمام حجت و توضيح مطلب مىكند . منظور از
لا يَعْلَمُونَ
نافهمى است كه مزيت بندگى خدا را نمىدانند .