30 و 31 -
إِنَّكَ مَيِّتٌ وَ إِنَّهُمْ مَيِّتُونَ ثُمَّ إِنَّكُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ عِنْدَ رَبِّكُمْ تَخْتَصِمُونَ
.
آيهء اول مقدمهء آيهء دوم است ، ظهور آيه در آنست كه آن حضرت با مشركين امت خود روز قيامت مخاصمه خواهد كرد ، آيات بعدى نشان مىدهد كه در اين مخاصمه ، غلبه با آن حضرت خواهد بود . به نظر مىآيد كه آن حضرت در مقام مخاصمه خواهد فرمود :
يا رَبِّ إِنَّ قَوْمِي اتَّخَذُوا هذَا الْقُرْآنَ مَهْجُوراً
فرقان / 30 .
32 -
فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ كَذَبَ عَلَى اللَّهِ وَ كَذَّبَ بِالصِّدْقِ إِذْ جاءَهُ أَ لَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوىً لِلْكافِرِينَ
.
نتيجهء مخاصمه است در رابطه با مشركان ، كذب على اللَّه ، شريك قرار دادن به خدا و تكذيب صدق ، تكذيب قرآن و پيامبر است مشرك هم به خدا دروغ مىگويد و هم دين خدا را تكذيب مىكند ، يعنى : نتيجه اختصام آن خواهد بود كه كافران در جهنم خواهند بود .
33 و 34 -
وَ الَّذِي جاءَ بِالصِّدْقِ وَ صَدَّقَ بِهِ أُولئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ لَهُمْ ما يَشاؤُنَ عِنْدَ رَبِّهِمْ ذلِكَ جَزاءُ الْمُحْسِنِينَ
.
بيان طرف دوّم مخاصمه است . مراد از
جاءَ بِالصِّدْقِ
رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و از صدق ، قرآن است « صدّق به » شامل آن حضرت و امّت اوست ، لذاست كه
أُولئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ
و آيهء ما بعدى با صيغهء جمع آمده است .
در مجمع البيان فرموده :
« و قيل الذى جاء بالصدق محمّد صلّى اللَّه عليه و آله و صدق به على بن ابى طالب عليه السّلام و هو المروى عن ائمة الهدى من آل محمّد صلى اللَّه عليه و آله »
روايت بيان مصداق است ،
عِنْدَ رَبِّهِمْ
حاكى از خلود و بقاء است ، لفظ « محسنين » مشعر بر علّيت مىباشد .
35 -
لِيُكَفِّرَ اللَّهُ عَنْهُمْ أَسْوَأَ الَّذِي عَمِلُوا وَ يَجْزِيَهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ