37 -
لَنْ يَنالَ اللَّهَ لُحُومُها وَ لا دِماؤُها وَ لكِنْ يَنالُهُ التَّقْوى مِنْكُمْ كَذلِكَ سَخَّرَها لَكُمْ لِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلى ما هَداكُمْ وَ بَشِّرِ الْمُحْسِنِينَ
.
يعنى قربانى فقط در صورتى مقبول و موجب تقرّب به خداست كه از روى تقوى و نيّت پاك و قربة الى اللَّه باشد . الميزان فرموده : اين آيه دفع دخلى است گويى كسى چنين فكر مىكند كه خدا را در گوشت و خون اين قربانيها نفعى هست . جواب داده شده : چيزى از گوشت و خون آنها به خدا نمىرسد كه خدا از جسمانى بودن و از هر احتياج منزّه است ، فقط تقوى به او مىرسد كه متصفين به تقوى به او نزديك مىشوند .
يا كسى فكر كند : خدا كه از خون و گوشت اينها استفاده نخواهد كرد چرا امر به قربانى كرده است ؟ ! جواب آمده : آرى چنين است ، اما توأم با اين قربانىها يك صفت معنوى هست كه آن به خدا مىرسد و بنده با آن مقرب مىشود ميان خدا و بنده حجابى نمىماند .
كَذلِكَ سَخَّرَها لَكُمْ لِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلى ما هَداكُمْ
مىشود گفت : منظور ذكر نام خدا با بزرگى و اللَّه اكبر است و مراد هدايت به طاعت و بندگى است ، يعنى شتران قربانى را اين چنين بر شما رام كردهايم تا در مقابل هدايت به قربانى و طاعت ، خدا را به بزرگى ياد كنيد ، در آخر فرموده : آنها را كه با اعمال صالحه نيكوكار مىكردند بشارت بده
وَ بَشِّرِ الْمُحْسِنِينَ
.
در تفسير برهان از على بن ابراهيم دربارهء
لِتُكَبِّرُوا اللَّهَ
نقل كرده :
« قال : قال التكبير ايام التشريق فى الصلاة يعنى عقيب خمس عشرة صلوات و فى الامصار عقيب عشر صلوات » .