محترم شمارد آن از تقواى قلوب است ، امام صادق عليه السّلام فرموده : رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله در حجة الوداع شصت و چهار يا شصت و شش قربانى آورد و على بن ابى طالب عليه السّلام سى و چهار يا سى و شش قربانى آورد . « 1 » .
33 -
لَكُمْ فِيها مَنافِعُ إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى ثُمَّ مَحِلُّها إِلَى الْبَيْتِ الْعَتِيقِ
.
منظور از منافع سوار شدن آنها و دوشيدن شير آنهاست چنان كه در روايات آمده است ، اجل مسمى همان رسيدن به مكه است ، در مجمع فرموده : اصحاب ما گفتهاند : قربانى حج محل ذبحش در منى و قربانى عمرهء مفرده محلش مكه روبروى كعبه است كه در آنجا ذبح مىشود .
ابو الصباح كنانى از امام صادق عليه السّلام نقل مىكند كه در تفسير اين آيه فرمودند .
« ان احتاج الى ظهرها ركبها من غير ان يعنف عليها و ان كان لها لبن حلبها حلابا لا ينهكها » « 2 » .
34 -
وَ لِكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنا مَنْسَكاً لِيَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلى ما رَزَقَهُمْ مِنْ بَهِيمَةِ الْأَنْعامِ فَإِلهُكُمْ إِلهٌ واحِدٌ فَلَهُ أَسْلِمُوا وَ بَشِّرِ الْمُخْبِتِينَ
.
اين آيه مىگويد : تنها شما نيستيد كه به عبادت و قربانى مأمور شدهايد بلكه براى همه امتهايى كه پيش از شما بودهاند عبادتى كه در آن قربانى باشد و نام خدا را بر آن ذكر كنند قرار دادهايم ، پس معبود شما و آنها يكى است على هذا به خدا تسليم شويد و اطاعت كنيد كه در اين صورت از متواضعان و فرمانبران هستيد و آنها مورد بشارت حق هستند . از على بن ابراهيم نقل شده : مخبتين عابدان هستند ، پس معلوم مىشود كه در تمام اديان قربانى كردن در راه خدا وجود داشته و از عبادات بوده است .
هامش
( 1 ) از تفسير صافى .
( 2 ) تفسير برهان « لا ينهكها » يعنى تمام ندوشد .