در ذيل آيهء
إِذْ قالَ إِبْراهِيمُ لِأَبِيهِ آزَرَ . . .
انعام / 74 در نكتهها گفته شد كه آزر پدر ابراهيم نبود بلكه جد امى يا عموى آن حضرت بود و اسم پدر آن حضرت تاريخ بود ، تورات آن را تارح با حاء مهمله گفته است . « ما هذه » سؤال از حقيقت و ماهيت آنهاست تا در جواب معلوم شود كه عبادت چيز جامد و بيجان ، سفاهت است ، مشركان كه متوجه اين كار بودند ، جواب دادند كه كار پدرانمان چنين بوده است .
53 -
قالُوا وَجَدْنا آباءَنا لَها عابِدِينَ
آنها مىدانستند كه نخواهند توانست اثبات كنند كه بتها كارهاى هستند لذا به استدلال عاطفى پرداخته و گفتند : پدرانمان را در عبادت آنها يافتهايم ، ابراهيم در جواب فرمود : هم شما و هم پدرانتان در اشتباهيد .
54 -
قالَ لَقَدْ كُنْتُمْ أَنْتُمْ وَ آباؤُكُمْ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ
علّت اين گمراهى همان است كه در آيه 66 فرموده :
أَ فَتَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا يَنْفَعُكُمْ شَيْئاً وَ لا يَضُرُّكُمْ
.
55 -
قالُوا أَ جِئْتَنا بِالْحَقِّ أَمْ أَنْتَ مِنَ اللَّاعِبِينَ
از سخن ابراهيم تعجب كرده و گفتند : آيا جدى مىگويى يا اين سخن را ملعبه و مشغوليت كردهاى ؟ و شوخى ميكنى ؟
56 -
قالَ بَلْ رَبُّكُمْ رَبُّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ الَّذِي فَطَرَهُنَّ وَ أَنَا عَلى ذلِكُمْ مِنَ الشَّاهِدِينَ
گفت : پروردگار شما كه بايد او را پرستش كنيد همانست كه آسمانها و زمين را آفريده و پرورش مىدهد و من به اين حقيقت اقرار مىكنم يعنى حرفم جدى است و شوخى نمىكنم آن وقت اضافه فرمود كه :
57 -
وَ تَاللَّهِ لَأَكِيدَنَّ أَصْنامَكُمْ بَعْدَ أَنْ تُوَلُّوا مُدْبِرِينَ