مَنْ يَقُولُ رَبَّنا آتِنا فِي الدُّنْيا وَ ما لَهُ فِي الْآخِرَةِ مِنْ خَلاقٍ
بقره / 200 قيد
مَذْمُوماً مَدْحُوراً
حاكى است كه تقصير از خودش است كه از رحمت خدا مطرود گرديده است .
ناگفته نماند : آيه شامل كافرانى است كه قولا و عملا معاد را انكار مىكنند و نيز كسانى كه در زبان اقرار دارند ولى عملا انكار مىكنند مانند مسلمانان فاسق .
19 -
وَ مَنْ أَرادَ الْآخِرَةَ وَ سَعى لَها سَعْيَها وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولئِكَ كانَ سَعْيُهُمْ مَشْكُوراً
اينها به عكس گروه اول هستند ، يعنى آخرت را مىخواهند و براى آن كار مىكنند ، كار مطابق ايمان و عمل مىكنند كه آخرت را نيز به دست آورند ، مشكور بودن تلاش آنها همان داراى پاداش بودن است ، قيد « هو مؤمن » مىرساند كه توأم با تلاش بايد ايمان به خدا و معاد و نبوت داشته باشد شكر انسان عكس العملى است در مقابل نعمت خدا و شكر خدا پاداشى است كه به بنده عطا مىفرمايد در مقابل عمل .
20 -
كُلًّا نُمِدُّ هؤُلاءِ وَ هَؤُلاءِ مِنْ عَطاءِ رَبِّكَ وَ ما كانَ عَطاءُ رَبِّكَ مَحْظُوراً
يعنى : هر دو از اين گروه را از عطاء و مواهب خود مدد مىدهيم و عطيهء خدا از هيچ يك ممنوع نيست ، النهايه گروه اول از آن سوء استفاده كرده و در راههاى حرام مصرف مىكند ولى گروه دوم در راههاى حلال و رضاى خدا بهره مىبرد ، و چون نسبت به هر دو عطا است به خدا فقط حمد مىرسد كه عطا مىكند آن وقت ضرر و نفع عايد دو گروه است كه در استفاده از آن راه صحيح يا ناصحيح را انتخاب مىكنند .
منظور از « هؤلاء » در اول ، اهل دنيا هستند كه با لفظ
مَنْ كانَ يُرِيدُ