گذشتگان در آنست براى شما نازل كردهايم ، آيه خطاب به كفار و در مقام امتنان است كه چنان كه « ذكركم » نيز اختصاص و امتنان را مىفهماند .
11 -
وَ كَمْ قَصَمْنا مِنْ قَرْيَةٍ كانَتْ ظالِمَةً وَ أَنْشَأْنا بَعْدَها قَوْماً آخَرِينَ
اين آيه و آيات چهار گانه بعدى همه در بيان يك مطلب هستند و آن هلاكت مسرفان مىباشد اين آيه در رابطه با
كِتاباً فِيهِ ذِكْرُكُمْ
است يعنى در صورتى كه از « ذكر » استفاده نكنيد راه آنها را خواهيد رفت .
« قصمنا » كنايه از هلاكت است ، غرض از « قرية » اهل قريه مىباشد .
12 -
فَلَمَّا أَحَسُّوا بَأْسَنا إِذا هُمْ مِنْها يَرْكُضُونَ
منظور از « بأس » عذاب است « منها » راجع است به قريه ، غرض از ركض فرار است .
13 -
لا تَرْكُضُوا وَ ارْجِعُوا إِلى ما أُتْرِفْتُمْ فِيهِ وَ مَساكِنِكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْئَلُونَ
اين آيه همهاش به صورت تحكم و مجسم كردن حالات آنها منظور از
ما أُتْرِفْتُمْ فِيهِ
ثروت و وسائل زندگى است كه به طور گسترده در اختيارشان بود غرض از « تسئلون » ظاهرا سؤال فقراء و بيچارگان از آنهاست گويند : اين كلام ملائكه بود به آنها ولى اين بعيد است .
14 -
قالُوا يا وَيْلَنا إِنَّا كُنَّا ظالِمِينَ
اظهار حسرت و ندامت است ، و تصديق كردهاند كه ظلم به آن روز سياهشان نشانيد .
15 -
فَما زالَتْ تِلْكَ دَعْواهُمْ حَتَّى جَعَلْناهُمْ حَصِيداً خامِدِينَ
يعنى فرار كردن نتوانست آنها را از محيط بلا خارج كند ، پيوسته يا ويلنا