كه خلاصهء اديان آسمانى همين سه ركن است »
مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ عَمِلَ صالِحاً
بقرهء / 62 ، لفظ « فاعبدنى » در جاى « عمل صالحا » آمده است ، منظور از « فاعبدنى » ظاهرا اطاعت خدا در تمام مراحل زندگى است نه فقط در اعمال عبادى .
ذكر صلوة براى اهميت آنست و گر نه « فاعبدنى » شامل صلوة نيز هست .
نماز بهترين عملى است كه خضوع بنده را در مقابل حق ، مجسم مىكند ، لام در « لذكرى » براى تعليل است و آن ، اضافه مصدر به مفعول مىباشد يعنى : براى يادآورى من نماز بخوان .
از امام باقر صلوات عليه در ذيل آيه روايت شده : هر وقت به ياد آوردى كه نمازى در ذمّهء تو است آن را بخوان خواه در وقتش باشد يا نه « 1 » اين ظاهرا استفاده از آيه است ، نه اينكه مصداق آيه باشد .
15 -
إِنَّ السَّاعَةَ آتِيَةٌ أَكادُ أُخْفِيها لِتُجْزى كُلُّ نَفْسٍ بِما تَسْعى
.
اين همان ركن سوم از اركان اديان الهى است ، نبوت و امامت گر چه از اركان هستند ولى جنبهء طريقيّت دارند ، يعنى آمدن پيامبران و امامان و اديان الهى همه براى راه انداختن ايمان به خدا و ايمان به معاد و اعمال نيك بوده است فقط اين سه ركن موضوعيت دارند ، باقى همه طريق مىباشند .
أَكادُ أُخْفِيها
جملهء معترضه است و جمله :
إِنَّ السَّاعَةَ آتِيَةٌ
لِتُجْزى كُلُّ نَفْسٍ بِما تَسْعى
خبر از وقوع قيامت و استدلال بر آن از راه « عدل الهى » است كه در آخر سورهء ، « حجر » در بند پنجم از راههاى استدلال به معاد ، نقل گرديد و آن استدلال كامل است ، به آنجا رجوع شود .
أَكادُ أُخْفِيها
يعنى ارادهام بر كتمان وقوع آن تعلق گرفته است ، وقت
هامش
( 1 )
اقم الصلاة متى ذكرت ان عليك صلوة كنت فى وقتها ام لم تكن ،
اين روايت در مجمع و در برهان از امام باقر ( ع ) نقل شده است .