خوبى را ادعا مىكنند ، گويى علم غيب دارند يا خدا بايشان قول داده است ، چنين نيست ، بلكه آيندهء بدى در انتظار آنهاست . « أ فرأيت » استفهام تعجّبى است .
به نظر الميزان : بعضى از كسانى كه به رسول خدا ايمان آورده و يا به فكر ايمان آوردن بوده است . او سخن كفار را كه گفتهاند :
أَيُّ الْفَرِيقَيْنِ خَيْرٌ مَقاماً وَ أَحْسَنُ نَدِيًّا
شنيده و از آن حضرت برگشته و گفته است : من هم مانند اين مشركان داراى مال و اولاد خواهم بود . لحن آيه نشان مىدهد كه قائل « لاوتين . . » كفر را علّت صاحب مال و اولاد شدن دانسته است .
امّا آنچه از خباب بن ارتّ نقل شده : كه گويد : عاص بن وائل به من مقروض بود . پولم را خواستم ، گفت نمىدهم تا به محمّد كافر شوى ، گفتم : كافر نمىشوم تا بميرى و مبعوث گردى . گفت : آيا بعد از مردن زنده خواهم شد ؟ آن وقت كه به مال و فرزند رسيدم قرض تو را مىدهم . اين سخن اصلا با آيه سازش ندارد ، سخن كه بطور مسخره گفته شده ، قرآن در ردّ آن استدلال نمىكند .
78 -
أَطَّلَعَ الْغَيْبَ أَمِ اتَّخَذَ عِنْدَ الرَّحْمنِ عَهْداً
جواب سخن او است يعنى : اينكه مىگويد :
لَأُوتَيَنَّ مالًا وَ وَلَداً
با يكى از دو راه ميسر است يكى اينكه علم غيب داشته باشد ، دوم اينكه خدا به او قولى داده باشد ، و چون هيچ يك نبوده است ، قول او ادعاى بيجايى است . « اطلع » بفتح اول ، در اصل « أ أطلع » است با همزه استفهام .
79 -
كَلَّا سَنَكْتُبُ ما يَقُولُ وَ نَمُدُّ لَهُ مِنَ الْعَذابِ مَدًّا
يعنى : كفر او ، نتيجهاش رسيدن به مال و اولاد نيست ، بلكه نتيجهاش آن است كه : سخن او را ثبت مىكنيم و عذابش را امتداد و تداوم مىدهيم كه پى در پى در عذاب باشد .