تصديق مىكرد .
75 -
ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا عَبْداً مَمْلُوكاً لا يَقْدِرُ عَلى شَيْءٍ وَ مَنْ رَزَقْناهُ مِنَّا رِزْقاً حَسَناً فَهُوَ يُنْفِقُ مِنْهُ سِرًّا وَ جَهْراً هَلْ يَسْتَوُونَ الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْلَمُونَ
اين آيه در رابطه با آنست كه خدا هر كارى را كه بخواهد مىتواند و مىكند ولى معبودهاى باطل چيزى از آنها ساخته نيست .
خلاصه ، مثل آنكه : بندهء مملوكى كه بر چيزى قادر نيست نمىتواند مانند كسى باشد كه آزاد است و از ثروت خود در آشكار و پنهان خرج مىكند ، خدا در تصرف و اختيار و نعمت دادن در جاى
وَ مَنْ رَزَقْناهُ
است و بتهاى شما در جاى
عَبْداً مَمْلُوكاً
مىباشند .
« عبدا . . . » بيان است از « مثلا »
وَ مَنْ رَزَقْناهُ
عطف است « عبدا » و لفظ « من » در جاى « حرا » مىباشد
هَلْ يَسْتَوُونَ
استفهام انكارى است .
الْحَمْدُ لِلَّهِ
نتيجه است از صدر آيه ، همهء حمدها يا جنس حمد براى خداست كه همه چيز را او عطا مىكند و همه موهبتها از جانب او است ولى اكثر مشركان اين مطلب را نمىدانند .
76 -
وَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا رَجُلَيْنِ أَحَدُهُما أَبْكَمُ لا يَقْدِرُ عَلى شَيْءٍ وَ هُوَ كَلٌّ عَلى مَوْلاهُ أَيْنَما يُوَجِّهْهُ لا يَأْتِ بِخَيْرٍ هَلْ يَسْتَوِي هُوَ وَ مَنْ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ هُوَ عَلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ
اين مثل ديگرى است در رابطه با توانايى خدا و زبونى معبودهاى باطل ، يكى از دو مرد ، لال مادرزادى است كه نه چيزى ميفهمد و نه مىتواند چيزى را بفهماند ، او بر سرپرست خود بار گرانى است كه نمىتواند خود را اداره كند ، مولايش و را هر كجا مىفرستد ، فائدهاى نمىآورد . اما مرد دوم هم امر به عدالت مىكند و هم خود عادل است .