خارج شدن عسل از گلها ، خارج خواهند شد .
زنبور عسل به تنهايى يك جهان است ، لازم است حالات آن را در كتابهاى ديگر كه در رابطه با آن نوشته شده است مطالعه كرد .
70 -
وَ اللَّهُ خَلَقَكُمْ ثُمَّ يَتَوَفَّاكُمْ وَ مِنْكُمْ مَنْ يُرَدُّ إِلى أَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْ لا يَعْلَمَ بَعْدَ عِلْمٍ شَيْئاً إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ قَدِيرٌ
اين آيه در بيان آنست كه : خلقت ، وفات ، پير شدن شما نيز مقهور ارادهء خداست و از خود قدرتى نداريد ، اين حالات شما دليل توحيد و دليل نفوذ اراده خدا در ادارهء جهان است و اگر قدرت دست مردم بود نه حاضر به مردن مىشدند و نه از جوانى گذشته و به
أَرْذَلِ الْعُمُرِ
مىرسيدند .
منظور از
ثُمَّ يَتَوَفَّاكُمْ
مردن در وسط سن و مرگهاى معمولى است ، بعضى ديگر بقدرى عمر مىكنند كه پير و از كار افتاده مىشوند و محفوظات و معلومات خود را فراموش مىكنند و به حالت كودكى بر مىگردند .
در مجمع البيان از رسول خدا و على عليهما السّلام نقل شده كه ارذل العمر رسيدن به هفتاد و پنج است .
در تفسير صافى از امام صادق از پدرش عليهما السّلام نقل شده كه آن صد سال است .
« اذا بلع مائة سنة فذلك ارذل العمر »
جملهء
إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ قَدِيرٌ
حاكى است كه اين كارها دست شما نيست بلكه در دست خدا است كه او دانا و تواناست .
71 -
وَ اللَّهُ فَضَّلَ بَعْضَكُمْ عَلى بَعْضٍ فِي الرِّزْقِ فَمَا الَّذِينَ فُضِّلُوا بِرَادِّي رِزْقِهِمْ عَلى ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُمْ فَهُمْ فِيهِ سَواءٌ أَ فَبِنِعْمَةِ اللَّهِ يَجْحَدُونَ
يعنى حتى رزقى كه به دست مىآوريد و در آن برترى داريد ناشى از ارادهء خدا و مديريت اوست و از دلائل توحيد مىباشد ، شما در آن مستقل نيستيد ، مانند
نَحْنُ قَسَمْنا بَيْنَهُمْ مَعِيشَتَهُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ رَفَعْنا بَعْضَهُمْ فَوْقَ بَعْضٍ