خانوادهاش به جز زنش نجات يابد حال آنكه پسرش كنعان غرق شده بود لذا گفت پروردگارا پسرم از خانوادهء من است ، وعدهء تو راجع به نجات خانوادهام حق است اين استدلال لازمهاش آن است كه پسرش غرق نمىشد ، ولى اين نتيجه را نگفت و گفت : با وجود اين استدلال تو عادلترين داوران هستى على هذا نوح ، نجات و زنده شدن پسرش را نخواسته است .
46 -
قالَ يا نُوحُ إِنَّهُ لَيْسَ مِنْ أَهْلِكَ إِنَّهُ عَمَلٌ غَيْرُ صالِحٍ فَلا تَسْئَلْنِ ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ إِنِّي أَعِظُكَ أَنْ تَكُونَ مِنَ الْجاهِلِينَ
.
اين آيه جواب نوح و نقض استدلال او است و آن اينكه منظور خدا از « اهلك » در آيهء گذشته ، اهلى است كه شايسته و نيكوكار باشد و چون پسر تو يك پارچه عمل ناصالح است پس از اهلى كه براى آنها وعدهء نجات داده شده نيست ، جمله
إِنَّهُ عَمَلٌ غَيْرُ صالِحٍ
نشان مىدهد كه مراد از « اهلك » اهل صالح و نيكوكار است ، و اين جمله نشان مىدهد كه پسر نوح به علت نداشتن قيد و وصف از اهل بودن خارج شده است نه اينكه واقعا فرزند نوح نبوده است .
ناگفته نماند : استدلال نوح عليه السّلام اين بود : خدايا پسرم از اهل من است ، وعدهء تو در نجات دادن اهلم حق است ، ديگر از خدا نخواست و نگفت : پس بايد پسرم نجات يابد و زنده شود . على هذا چيزى را كه نمىدانست از خدا نخواست ، پس جمله
فَلا تَسْئَلْنِ ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ
لازم نگرفته كه نوح چيزى را از خدا خواسته است ، بلكه نهى مطلق است كه نخواهد و نيز جمله
إِنِّي أَعِظُكَ أَنْ تَكُونَ مِنَ الْجاهِلِينَ
لازم نگرفته كه آن حضرت مشمول جاهلين شود و اين در صورتى بود كه نجات پسرش را از خدا بخواهد مانند خطاب خدا برسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله :
وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَى الْهُدى فَلا تَكُونَنَّ مِنَ الْجاهِلِينَ
انعام / 35 يا مانند كلام موسى :
قالُوا أَ تَتَّخِذُنا هُزُواً قالَ أَعُوذُ بِاللَّهِ أَنْ أَكُونَ مِنَ الْجاهِلِينَ
( استفاده