كلمهها
تبتئس : بؤس : حزن و اندوه . ابتئاس : اندوه توأم با تضرع
فَلا تَبْتَئِسْ
:
محزون مباش و جزع مكن .
فلك : كشتى . آن در مفرد و جمع به كار مىرود و با قرائن فهميده مىشود .
باعيننا : عين چشم . اعين : چشمها . مراد از « باعيننا » مراقبة و حفظ است .
جمع آمدن چنان كه الميزان فرموده براى شدت مراقبت مىباشد .
وَ اصْنَعِ الْفُلْكَ بِأَعْيُنِنا
: كشتى را زير مراقبت و حفظ ما بساز .
فار : فور : غليان و جوشيدن . اصل آن به معنى بالا آمدن است
فارَ التَّنُّورُ
يعنى : آب از تنور فوران كرد .
مجراها : مجرى مصدر ميمى است به معنى جارى شدن و جارى كردن ولى در آيه معناى اول مراد است ، بعضى به ضم ميم خواندهاند به معنى جارى كردن .
مرسيها : مرسى ( به ضم - م ) مصدر ميمى است به معنى ايستادن ، اصل آن رسو به معنى ثبات است ، مرسى به معنى متوقف كردن نيز آيد .
معزل : عزل : كنار كردن . معزل ( بر وزن محمل ) اسم مكان است به معنى كنار . گويند : « هو بمعزل عن الحق » يعنى او از حق كنار است .
ساوى : اوى : نازل شدن ، لاحق شدن .
سَآوِي إِلى جَبَلٍ
: زود به كوهى پناه مىبرم و به آن لاحق مىشوم .