است و اللَّه اعلم .
2 -
أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا اللَّهَ إِنَّنِي لَكُمْ مِنْهُ نَذِيرٌ وَ بَشِيرٌ
.
يعنى : قرآنى كه داراى آن اوصاف است به شما دستور مىدهد كه جز خدا را پرستش نكنيد ، اين كلمه ، فشردهء دعوت پيامبران است ، لفظ « ان » در
أَلَّا تَعْبُدُوا . . .
تفسير و بيان آيهء سابق است ، غرض از عبادت فقط نماز خواندن نيست بلكه همانطور كه در آيات ديگر گفتهايم ، بندگى خدا آنست كه فقط خدا را پرستش كنيم و فقط از او فرمان بريم و فقط او را مطاع بدانيم و از همهء طاغوتها قطع كنيم و به حكم :
أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ
وَ لا يَتَّخِذَ بَعْضُنا بَعْضاً أَرْباباً مِنْ دُونِ اللَّهِ . . .
آل عمران / 64 فقط يك فرمانده و مصدر فرمان داشته باشيم و به قول رسول اللَّه :
إِنَّ صَلاتِي وَ نُسُكِي وَ مَحْيايَ وَ مَماتِي لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ لا شَرِيكَ لَهُ وَ بِذلِكَ أُمِرْتُ وَ أَنَا أَوَّلُ الْمُسْلِمِينَ
انعام / 162 همه چيزمان براى خدا و ما هم فقط براى خدا باشيم .
لفظ
نَذِيرٌ وَ بَشِيرٌ
حاكى است كه هر كه در پرستش خدا باشد مژدهء سعادت دو جهان را به او مىدهم و گرنه از عذاب خدا انذارش مىكنم .
3 -
وَ أَنِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ يُمَتِّعْكُمْ مَتاعاً حَسَناً إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى وَ يُؤْتِ كُلَّ ذِي فَضْلٍ فَضْلَهُ وَ إِنْ تَوَلَّوْا فَإِنِّي أَخافُ عَلَيْكُمْ عَذابَ يَوْمٍ كَبِيرٍ
.
اين آيه دستور دوّم بعد از بيان موقعيت قرآن است و نشان مىدهد كه كه استغفار و برگشتن به سوى خدا سبب ادامه نعمت و سعادت در زندگى است ، اين مطلب در اين سوره در كلام هود و صالح و شعيب و در سورهء نوح در كلام نوح نيز آمده است .
چون اين كلام در همه جا خطاب به مشركان است لذا مراد از « استغفروا »