نفى استفاده مىشود كه استثناء از آنست يعنى : « لم يؤمنوا الا قوم يونس » سخن طبرسى نزديك به سخن الميزان است از زجاج نقل شده : استثناء منقطع است به معنى « لكن » يعنى : « لكن قوم يونس لما آمنوا . . . » .
2 - « كانت » در آيه تامه است و « آمنت . . . » صفت قرية است يعنى : چرا نشد شهرى كه ايمان آورد و ايمانش نفع دهد .
3 - آيه صريح است در اينكه قوم يونس ايمان آوردند و عذاب از آنها دفع شد ، نقل است كه بعد از رفتن يونس عليه السّلام قوم او احساس نزول عذاب را كردند آن وقت به ياد گفتههاى يونس افتاده به خدا توبه آوردند تا عذاب از آنها برگشت .
اين مطلب عظمت تأثير دعا را مىرساند كه هم بلاى حاضر را دفع مىكند و هم از آمدن آن جلوگيرى مىكند ، نظير نجات يونس از شكم ماهى آن گاه كه گفت :
لا إِلهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ
انبياء / 87 در الميزان از در منثور از على عليه السّلام نقل شده : احتياط قضا و قدر را دفع نمىكند ولى دعا آن را دفع مىكند آن در كتاب خداست :
إِلَّا قَوْمَ يُونُسَ لَمَّا آمَنُوا كَشَفْنا عَنْهُمْ عَذابَ الْخِزْيِ
در تفسير عيّاش از امام رضا عليه السّلام نقل شده :
ان يونس لما امره اللَّه بما امره فاعلم قومه فاظلهم العذاب ففرقوا بينهم و بين اولادهم و بين البهائم و اولادها ثم عجوا الى اللَّه و ضجوا فكف اللَّه العذاب عنهم . . . الحديث .
99 -
وَ لَوْ شاءَ رَبُّكَ لَآمَنَ مَنْ فِي الْأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعاً أَ فَأَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتَّى يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ
.
اين آيه و آيه بعدى ظاهرا در رابطه با آيهء :
إِنَّ الَّذِينَ حَقَّتْ عَلَيْهِمْ كَلِمَتُ رَبِّكَ لا يُؤْمِنُونَ
و آيهء بعد از آن است يعنى آنها ايمان نمىآورند زيرا كه خدا خواسته مردم از روى اختيار ايمان بياورند . و اگر به طور اجبار مىخواست همه ايمان مىآوردند .