دعوت موسى و هارون عبارت بود از طمس و شد و عذاب اليم كه خدا اجابت كرد هر سه را به فرعون و فرعونيان برساند .
در كافى از رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله نقل شده كه موسى دعا كرد و هارون آمين گفت . . . يعنى دعايتان مستجاب شد در كار و دعوت خود محكم و با استقامت باشيد و از راه نادانان پيروى نكنيد احتمال دارد منظور آن باشد به حرف نادانها كه هر كار به عجله مىخواهند گوش ندهيد .
در مجمع البيان و صافى و عياشى از امام صادق عليه السّلام نقل شده ميان اين اجابت و غرق شدن فرعونيان ، چهل سال فاصله بود « 1 » و اللَّه اعلم .
90 -
وَ جاوَزْنا بِبَنِي إِسْرائِيلَ الْبَحْرَ فَأَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ وَ جُنُودُهُ بَغْياً وَ عَدْواً حَتَّى إِذا أَدْرَكَهُ الْغَرَقُ قالَ آمَنْتُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا الَّذِي آمَنَتْ بِهِ بَنُوا إِسْرائِيلَ وَ أَنَا مِنَ الْمُسْلِمِينَ
.
بيان اجابت دعوت است كه در آيه فوق گفته شد ، الف و لام « البحر » براى عهد است يعنى درياى معهود و معلوم .
بَغْياً وَ عَدْواً
نشان مىدهد كه آن تعقيب فقط به علت تجاوز و ظلم بود و گرنه بنى اسرائيل فقط مىخواستند خودشان را نجات دهند .
حَتَّى إِذا أَدْرَكَهُ الْغَرَقُ . . .
به خوبى نشان مىدهد كه فرعون از روى لا علاجى و براى نجات از غرق فورا مسلمان كامل عيار شد و غير از آن چارهاى به نظرش نمىآمد و گرنه به حكم :
وَ لَوْ رُدُّوا لَعادُوا لِما نُهُوا عَنْهُ
انعام / 28 در صورت نجات فورا از گفتهء خويش بر مىگشت . در سورهء نساء آيهء 18 در اين زمينه سخن گفته شده است و اگر از روى واقع هم ايمان آورده بود قبول نمىشد زيرا وقت قبول توبه و ظرف عمل گذشته بود .
هامش
( 1 )
عياشى « عن ابى عبد اللَّه ( ع ) قال . كان بين قوله قد اجيبت دعوتكما و بين ان اخذ فرعون اربعين سنة » .