نتوفينك : توفى : اخذ كامل « اما نتوفينك » اگر اخذ كنيم و به ميرانيم تو را .
امة : گروه شكل يافته اين كلمه از « ام » به معنى قصد است گويند :
« امهاى قصده » بنا بر اين امت به كسانى گفته مىشود كه قصد مشترك و نظر مشترك دارند ، راغب گويد : امّت جماعتى است كه يك چيز مثل دين يا زبان يا مكان آنها را جمع كند . امتها جامعهها .
قسط : عدالت . آن از مصادرى است كه وصف واقع شوند مثل عدل . و نيز قسط نصيبى است كه از روى عدالت باشد ، جمع آن اقساط است . ظاهرا فرق فاحشى ميان عدل و قسط وجود ندارد .
يستأخرون : تأخر و استأخر هر دو به معناى « آخر ماند » است
فَلا يَسْتَأْخِرُونَ
يعنى به آخر نمىمانند . همچنين است
لا يَسْتَقْدِمُونَ
يعنى :
جلو نمىافتند .
بياتا : بيات و تبييت : قصد كردن دشمن در شب . مراد از آن آمدن عذاب در شب است و آن ظرف عذاب مىباشد .
يستنبئونك : نبأ : خبر مهم خبر مفيد . استنباء : خبر گرفتن و استخبار .
لافتدت : فديه : عوض ، افتداء : عوض دادن « افتدت » : عوض داد .
شرحها
سنت خدا دربارهء امتهاى پيامبران آن است كه : پس از آمدن پيغمبر ، آنها كه ايمان آوردند نجات يافتند و آنها كه انكار كردند هلاك شدند ، حتى بعد از وفات و از ميان رفتن پيغمبر ، آيات فوق رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله را از اين سنت