مِمَّا أَعْمَلُ وَ أَنَا بَرِيءٌ مِمَّا تَعْمَلُونَ
.
از آيه قبل روشن شد كه عدم ايمان در اثر افساد است نه در اثر عدم توانايى لذا در اين آيه فرموده : اگر تكذيب تو كردند بگو : از شما و از كار شما بيزارم ، هر كس به راه خود رود ،
أَنْتُمْ بَرِيئُونَ
. ، تفسير
لِي عَمَلِي وَ لَكُمْ عَمَلُكُمْ
است .
42 -
وَ مِنْهُمْ مَنْ يَسْتَمِعُونَ إِلَيْكَ أَ فَأَنْتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ وَ لَوْ كانُوا لا يَعْقِلُونَ
.
اين آيه و آيه بعدى شرح حالى است از مشركان و در آيهء
إِنَّ اللَّهَ لا يَظْلِمُ . . .
علّت آن بيان شده است ، مراد از « صم » كر بودن واقعى نيست بلكه عدم تعقل و تفكر است نسبت به آنچه مىشنوند چنان كه جمله
لا يَعْقِلُونَ
اين مطلب را روشن مىكند . بعضى از مشركان سخنان تو را گوش مىدهند ولى تو قادر بشنوا كردن آنها نيستى زيرا در آنچه مىشنوند نمىانديشند . آرى تنها شنيدن كافى نيست و گرنه اينهمه نداها و فريادهاى حق را همه مىشنوند .
43 -
وَ مِنْهُمْ مَنْ يَنْظُرُ إِلَيْكَ أَ فَأَنْتَ تَهْدِي الْعُمْيَ وَ لَوْ كانُوا لا يُبْصِرُونَ
.
اين آيه نظير آيه گذشته است مراد از « عمى » كورى چشم نيست بلكه كورى بصيرت و دقت نكردن است در آنچه مىبيند ، آرى تنها ديدن كافى نيست و گرنه اينهمه اوضاع را همه مىبينند بلكه بايد تجزيه و تحليل كرد ، ابو ذر و ابو جهل هر دو رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله را ديدند و كلمات او را شنيدند .
44 -
إِنَّ اللَّهَ لا يَظْلِمُ النَّاسَ شَيْئاً وَ لكِنَّ النَّاسَ أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ
تعليل دو آيه قبل است كه خدا به اينها ظلم نكرده بلكه خودشان ظلم كرده و چنين شدهاند آثار معاصى و طغيان است كه چشمهايشان را كور و گوشهايشان