المطوعين : طوع : رغبت و ميل . تطوع : انجام كار غير واجب از روى رغبت متطوع : كسى كه صدقه را از روى رغبت مىدهد ، مطوعين در اصل متطوعين بوده است ، شايد در آيه شامل واجب و مستحبّ هر دو باشد .
جهدهم : جهد ( بر وزن بهت و عقل ) صعوبت و مشقت . تلاشى توأم با رنج نيز گفتهاند .
يسخرون : سخر : ريشخند كردن « سخر منه » : او را مسخره كرد . آن با « من » متعدى مىشود .
شرحها
در تعقيب مطالب گذشته در اين آيات به رسول خدا فرمان رسيده كه با كفار و منافقان بجنگد و به سختى رفتار كند و مىگويد قسم مىخورند كه چيزى بر عليه انقلاب اسلامى نگفتهاند ولى دروغ مىگويند ، هم چيزها گفته و هم نقشهها كشيدهاند . بعضى از آنها با خدا عهد مىبندد كه در صورت رسيدن به ثروت انفاق كنند ولى به مقتضاى نفاق ، عهدشكنى مىكنند ، بعضى از آنها به مؤمنان كه در مصارف جنگ كمك مالى مىكنند ، خرده مىگيرند ، اى پيغمبر بدان كه حتى اگر تو هم از خدا بخواهى كه آنها را ببخشد خدا آنها را نخواهد بخشيد .
73 -
يا أَيُّهَا النَّبِيُّ جاهِدِ الْكُفَّارَ وَ الْمُنافِقِينَ وَ اغْلُظْ عَلَيْهِمْ وَ مَأْواهُمْ جَهَنَّمُ وَ بِئْسَ الْمَصِيرُ
.
ظهور آيه در آنست كه آن حضرت با هر دو بجنگند و بر آنها سخت بگيرد ، اين در صورتى است كه منافقان توطئه كنند و به صورت محارب درآيند مانند