منظور از
فَلا يَقْرَبُوا
داخل شدن به مسجد الحرام و حج آوردن است ، مراد از « عامهم » همان سالى است كه على عليه السّلام سورهء برائت را در حج براى آنها خواند و از چند چيز از جمله حج آوردن ممنوع شدند ، مراد از « نجس » ظاهرا آن نيست كه آنها مثل بول و خون نجس هستند بلكه بنا بر معناى لغوى منظور آن است كه : مشركان پليد مىباشند و اين پليدى معنوى است ، نجاست آنها را و اينكه نمىشود با آنها با رطوبت ملاقات كرد بايد از روايات به دست آورد ، در الميزان و المنار نيز پليد بودن و ناپاكى معنوى گفتهاند .
در مجمع البيان فرموده : فقهاء در نجس العين بودن كافر اختلاف كردهاند ظهور آيه بر نجس العين بودن دلالت دارد ، روايت شده : عمر بن عبد العزيز به عاملان خود نوشت : يهود و نصارى را از دخول به مساجد منع كنيد و با آيهء
إِنَّمَا الْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ
استدلال كرد ، فقهاء ما گفتهاند : هر كه با رطوبت به كافر دست دهد بايد دستش را آب بكشد ، ناگفته نماند استدلال عمر بن عبد العزيز درست نيست ، خدا اهل كتاب و مشركان را از هم جدا كرده و فرموده :
لَمْ يَكُنِ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ وَ الْمُشْرِكِينَ مُنْفَكِّينَ . . .
بيّنه را : همچنين است آيات ديگر پس ثبوت حكمى در زمينهء مشركان ، شامل اهل كتاب نمىشود .
وَ إِنْ خِفْتُمْ عَيْلَةً فَسَوْفَ يُغْنِيكُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ إِنْ شاءَ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ حَكِيمٌ
.
آمدن مشركان به حج سبب داد و ستد و پول خرج كردن آنها مىشد و اين در اقتصاد مسلمانان موثر بود ، در رفع اين اشكال آمده : اگر از فقر بترسيد خدا اين مشكل را از فضل خود رفع خواهد فرمود كه خدا به هر چيز داناست و كار از روى حكمت مىكند .