لَمْ تَرَوْها وَ عَذَّبَ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ ذلِكَ جَزاءُ الْكافِرِينَ
.
اين سكينه و اطمينان خاطر ، يك موهبت بخصوصى از جانب خداست كه كه در مواقع بسيار حساسى از جانب خدا نازل شده و موجب نجات گرديده است نظير جريان غار ثور كه آن حضرت با ابو بكر در آن بود
إِذْ هُما فِي الْغارِ إِذْ يَقُولُ لِصاحِبِهِ لا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنا فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلَيْهِ وَ أَيَّدَهُ بِجُنُودٍ لَمْ تَرَوْها . . .
توبه / 40 موقعى كه آن حضرت در آن وضع بحرانى بود و هر لحظه بيم گرفتارى بود ، نزول سكينه پيش آمده همچنين است آيه چهارم و هيجدهم و بيست ششم از از سورهء فتح ، ايضا آيه مورد تفسير ، به نظر مىآيد مراد از « المؤمنين » آنهايى باشند كه با رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله ماندند و فرار نكردند نه اينكه شامل فرار كنندگان نيز باشد زيرا آنها گناه كبيره كردند ، منظور از « جنودا » ملائكه است آيا آنها كفار را كشتند و يا بقلوبشان خوف وارد كردند ، ظاهرا دومى منظور است چنان كه در سوره انفال گذشت مراد از « عذب . . » شكست و اسارت و قتل عدهاى از كفار است .
27 -
ثُمَّ يَتُوبُ اللَّهُ مِنْ بَعْدِ ذلِكَ عَلى مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ
.
لفظ « ذلك » به قول الميزان راجع است به اعجاب و معصيت آنها و انزال سكينه و انزال جنود و تعذيب كفار . يعنى بعد از همهء اينها خدا به آن كس كه مىخواهد توبه مىكند يعنى اگر آنها توبه كنند ، « من يشاء » شامل مؤمنان و كافران هر دو مىشود ، توبه مؤمنان توبه از معصيت و توبهء كافران ، اسلام آوردن است ، جمله
وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ
تعليل قبول توبه است ، چنان كه آنهايى كه از هوازن اسلام آوردند قبول شد .
28 -
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ فَلا يَقْرَبُوا الْمَسْجِدَ الْحَرامَ بَعْدَ عامِهِمْ هذا
.