مرصد : رصد : مراقبت كردن و زير نظر گرفتن ( كمين كردن ) مرصد :
كمينگاه .
استجارك : جار : همسايه . استجاره : امان خواستن . اجاره : امان دادن « فاجره » : به او امان بده .
مامنه : امن : ايمنى . مأمن : اسم مكان است يعنى محل ايمنى .
استقاموا : استقامت : پايدارى
فَمَا اسْتَقامُوا لَكُمْ فَاسْتَقِيمُوا لَهُمْ
تا در عهد خود براى شما پايدارى كردند شما هم به نفع آنها پايدارى كنيد .
لا يرقبوا : رقبه ( بكسر اول ) و رقوب : حفظ و انتظار و مراعات . « لا يرقبوا » مراعات نمىكنند .
الا : ال : عهد ، سوگند . قرابت . در قرآن مجيد فقط به معنى قرابت و خويشى آمده است .
ذمة : عهد و پيمان . « الذمة : العهد و الامان و الضمان » به قول راغب آن چيزى است كه بر شكستن و ضايع كردن آن انسان مذمّت مىشود .
تأبى : اباء : امتناع و خوددارى .
تَأْبى قُلُوبُهُمْ
قلوبشان امتناع مىكند .
شرحها
در اين آيات حكايت از رفع امان و نقض پيمان مشركان از طرف رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله است ولى به آنها مدت چهار ماه مهلت داده شده كه اگر در عرض اين مدت توبه نكردند و به اسلام نگرويدند تار و مار خواهند شد . در آيات بعدى روشن شده علت نقض پيمان آن بوده كه مشركان به عهد خود عمل نمىكردند ، پيمان فقط در زبان و ظاهرى بود
كَيْفَ وَ إِنْ يَظْهَرُوا عَلَيْكُمْ لا يَرْقُبُوا فِيكُمْ إِلًّا وَ لا ذِمَّةً