شده باشد .
كريم : كرم ( بر وزن شرف ) و كرامت : به معنى سخاوت ، شرافت ، نفاست و عزت است . كريم : سخى و نفيس ، آن در آيه به معنى نفيس و خوشايند است .
اولو الارحام : اولو : صاحبان . جمعى است كه از لفظ خود مفرد ندارد . ارحام جمع رحم است
أُولُوا الْأَرْحامِ
صاحبان قرابت نسبى .
اولى : ولى : نزديكى . اولى : نزديكتر ، سزاوارتر .
شرحها
در خاتمهء سوره در اين آيات آمده : ميان مهاجران كه از ديار خود در راه خدا هجرت كردهاند و ميان انصار كه به آنها پناه داده و يارى كردهاند از هر جهت ولايت و نفع و ضرر مشترك و تحزب برقرار است به خلاف آنكه ايمان آورده و در ديار كفر ماندهاند ، آنها فقط اين حق را دارند كه اگر از مؤمنان دربارهء دين يارى خواستند ، وظيفه ، يارى كردن است مگر آنكه بر عليه كسانى يارى بخواهند كه شما با آنها پيمان عدم تعرض بستهايد . آن گاه آمده كه ولايت و دفاع كفار نيز مخصوص به خودشان مىباشد ، بايد مؤمنان از كفار قطع كنند ، سپس آمده : كه مهاجران و انصار ، مؤمنان واقعى هستند همچنين آنهايى كه بعدا به صف مهاجران و انصار ، با ايمان و عمل پيوستهاند ، از آنها مىباشند ولى در مسئله توارث اقرباى نسبى بر ديگران مقدم هستند . ارث فقط با قرابت است .
72 -
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ الَّذِينَ آوَوْا وَ نَصَرُوا أُولئِكَ بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ
.