54 -
كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ كَذَّبُوا بِآياتِ رَبِّهِمْ فَأَهْلَكْناهُمْ بِذُنُوبِهِمْ وَ أَغْرَقْنا آلَ فِرْعَوْنَ وَ كُلٌّ كانُوا ظالِمِينَ
.
لفظ « كدأب » اشاره به تغيير نعمت است ، يعنى : تغيير نعمت كفّار قريش در اثر از بين رفتن لياقت ، مانند جريان قوم فرعون است كه صلاحيت نعمت را از دست داده و تار و مار شدند ، از آيهء شريفه معلوم مىشود كه تكذيب آيات خدا و گناهان و ظلمشان سبب از بين رفتن لياقت نعمت بوده است .
نكتهها
شياطين و مصور شدن آنها :
دربارهء جن و شياطين در قاموس قرآن ( ج ن ن ) به طور تفصيل سخن گفتهايم و در ذيل آيه 12 همين سوره در نكتهها دربارهء مصور و ديده شدن ملائكه توضيح داده شد اينك در زمينهء آيهء
وَ إِذْ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطانُ أَعْمالَهُمْ . . .
مىگوئيم : از آيات و روايات معلوم مىشود كه جن مىتواند مثلا به صورت انسان در آيد و انسان آن را نشناسد ، اولا در اين آيه كه گذشت ظهور آيه و صريح روايات آنست كه : شيطان به صورت سراقة بن مالك درآمد و مردم را تشويق به جنگ كرد ، در آيه
وَ مِنَ الْجِنِّ مَنْ يَعْمَلُ بَيْنَ يَدَيْهِ بِإِذْنِ رَبِّهِ . . .
يَعْمَلُونَ لَهُ ما يَشاءُ مِنْ مَحارِيبَ وَ تَماثِيلَ . . .
سبأ / 12 - 13 صريح است كه جن براى سليمان كار مىكردند و ساختمان مىساختند قهرا به صورت انسان درآمده كار مىكردند ، ايضا در آيه
وَ الشَّياطِينَ كُلَّ بَنَّاءٍ وَ غَوَّاصٍ
ص / 37 بنائى و غواصى در صورتى است كه مثل انسان و به صورت انسان باشند ، در سورهء نمل آيه 17 تا 39 كه لشكركشى سليمان به مملكت سبأ نقل شده در آنجا هست كه عدّهاى از جن جزء لشكريان سليمان بودند و يكى از عفريتهاى جنّ به سليمان گفت : مىتوانم پيش از آنكه از جاى خود برخيزى