وَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ آلِهَةً لا يَخْلُقُونَ شَيْئاً وَ هُمْ يُخْلَقُونَ وَ لا يَمْلِكُونَ لِأَنْفُسِهِمْ ضَرًّا وَ لا نَفْعاً وَ لا يَمْلِكُونَ مَوْتاً وَ لا حَياةً وَ لا نُشُوراً
فرقان / 3 معلوم مىشود كه مراد از اناث منفعلها و كار پذيرها است كه بايد آنها را بتراشند و بسازند و بشكلى در آورند و آنها ، فاعل و مختار و مستقل و كارساز و آفريننده نيستند يعنى بجاى خدا موجودات ناتوان و بىنفع و ضرر و نيز شيطان بيفايده را مىخوانند .
118 -
لَعَنَهُ اللَّهُ وَ قالَ لَأَتَّخِذَنَّ مِنْ عِبادِكَ نَصِيباً مَفْرُوضاً
.
نصيب معين شيطان همان پيروان او هستند كه فرموده :
إِنَّما سُلْطانُهُ عَلَى الَّذِينَ يَتَوَلَّوْنَهُ وَ الَّذِينَ هُمْ بِهِ مُشْرِكُونَ
نحل / 100 آيه دليل است به اينكه شيطان موجود مستقلّى است .
119 -
وَ لَأُضِلَّنَّهُمْ وَ لَأُمَنِّيَنَّهُمْ وَ لَآمُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ آذانَ الْأَنْعامِ وَ لَآمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللَّهِ
.
بيان نصيب مفروش است « اضلّنهم » شامل همهء مذكورات بعدى است ، ذكر آنها به علت اهميّت آنهاست ، عرب گوش بعضى از چهار پايان را شكافته گوشت و سوار شدن آنها را حرام مىدانستند چنان كه در
ما جَعَلَ اللَّهُ مِنْ بَحِيرَةٍ وَ لا سائِبَةٍ وَ لا وَصِيلَةٍ . . .
مائدهء / 103 آمده است لفظ
فَلَيُبَتِّكُنَّ آذانَ الْأَنْعامِ
در جاى حرام كردن حلال و در عين حال ذكر بدعت مشركان است . در مجمع البيان از امام صادق عليه السّلام نقل شده مراد از
خَلْقَ اللَّهِ
دين خدا است در اين صورت منظور بدعت گذاردن در دين است كه آن را تغيير مىدهد در تفسير عياشى
خَلْقَ اللَّهِ
امر اللَّه معنى شده است يعنى مردم در اثر پيروى از شيطان چنان كارهايى مىكنند و دين خدا را تغيير مىدهند
وَ مَنْ يَتَّخِذِ الشَّيْطانَ وَلِيًّا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْراناً مُبِيناً
مراد از ولىّ ، سرپرست و مقتدا است اين قسمت تذكّر است به آنان كه از شيطان پيروى مىكنند .