شرحها
در اين آيات روشن شده كه مخالفت با رسول خدا از مصاديق شرك است ، مشركان كه از خدا بريدهاند معبودهاى باطل و شيطانى بىفائده را مىخوانند .
شيطان از مهلت خدا سوء استفاده كرده به فكر اغفال بندگان است ، پيروان او اهل آتش و پيروان خدا و عدل اهل سعادتند و نيز روشن شده كه مسلم در مقابل اعمال خود مسئول است ، در پايان در رفع اين اشكال كه چرا اسلام بدون عمل اثرى ندارد ، فرموده خوبى دين روشن است ولى آن طريقيّت دارد ، تعيين كنندهء سعادت و شقاوت عمل است .
116 -
إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ
.
اين آيه مطلب مستقلّى است ، در عين حال روشن مىكند كه مخالفت با رسول خدا و پيروى از غير راه اسلام از اقسام شرك است « 1 » عدم آمرزش شرك در صورتى است كه شخص ، مشرك از دنيا برود و گرنه در دنيا هر گناهى با توبه قابل آمرزش است ، منظور از
يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ
آنست كه گناهان غير از شرك قابليت آمرزش دارند نه اين كه حتما بخشوده خواهند شد
وَ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلالًا بَعِيداً
شرك بريدن از خداست و چنان دور شدن از خداست كه در آخرت رسيدن به خدا ندارد ولى در گناهان ديگر دور شدن از خدا مثل شرك نيست .
117 -
إِنْ يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ إِلَّا إِناثاً وَ إِنْ يَدْعُونَ إِلَّا شَيْطاناً مَرِيداً
.
با در نظر گرفتن اين كه انث به معنى انفعال و نرم شدن است و با در نظر گرفتن آياتى نظير
إِنَّ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ عِبادٌ أَمْثالُكُمْ
اعراف / 194
إِنَّ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَنْ يَخْلُقُوا ذُباباً
حجّ / 73
هامش
( 1 ) چنان كه در آيهءوَ مَنْ يُشاقِقِ الرَّسُولَ . . . .روشن شد .