شرحها
در اين آيات كه به آيات سابق متصل است ، ابتدا دو مسئلهء كلّى نقل شده ، يكى آنكه : واسطه بودن در كار نيك يا بد سبب پاداش يا كيفر واسطه هم مىشود ، ديگرى آنكه اگر به شما سلام يا احسانى كند شما همانطور يا بهتر از آن مقابله به مثل كنيد ، مطلب اول راجع است به آنكه مسلمانان مىخواستند دربارهء منافقان شفاعت و طرفدارى كنند ، مطلب دوم مربوط به پيشنهاد صلح است كه از طرف كفار مىشود . آيات نشان مىدهد كه گروهى به مدينه آمده و اظهار اسلام كرده بودند سپس به محل خود باز گشته و با مشركان همكارى مىكردند ، مسلمين اختلاف داشتند كه آيا با آنها بجنگند يا نه ؟ آيات فرمايد : آنها يا بايد مهاجرت كرده به ديار اسلام آيند و يا بايد كشته شوند . مگر آنكه با هم پيمانان شما پيمان بسته باشند و يا به شما پيشنهاد صلح كنند . . . . حكم گروههاى ديگر نيز همين است .
85 -
مَنْ يَشْفَعْ شَفاعَةً حَسَنَةً يَكُنْ لَهُ نَصِيبٌ مِنْها وَ مَنْ يَشْفَعْ شَفاعَةً سَيِّئَةً يَكُنْ لَهُ كِفْلٌ مِنْها
.
اين يك قاعدهء كلّى در اسلام است كه اگر انسان در كار نيكى و يا در كار بدعتى واسطه و سبب باشد از آن پاداش يا كيفر مىبرد هر چند كه خودش آن كار را نكرده است ، از رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله نقل شده : هر كه امر بمعروف يا نهى از منكر كند و يا به كار نيكى دلالت يا اشاره كند او در آن امر شريك است . هر كه امر به بد كند و يا به آن دلالت و اشاره نمايد در آن كار شريك است « 1 » .
آمدن اين آيه به مناسبت آن است كه : شفاعت و واسطه بودن مسلمانان در ايمنى منافقان موجب گناهكارى آنها است . چنان كه خواهد آمد
هامش
( 1 ) تفسير صافى : من امر بمعروف و نهى عن منكر او دل على خير او اشار به فهو شريك و من امر بسوء او دل عليه او اشار به فهو شريك .