وَ كانَ اللَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ مُقِيتاً
اگر مقيت به معنى حافظ باشد اين جمله تهديد است به كسانى كه در كارهاى بد واسطه مىشوند و اگر به معنى توانا باشد اشاره است به اينكه خدا قادر است كه پاداش و كيفر هر گونه واسطه را بدهد .
86 -
وَ إِذا حُيِّيتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْها أَوْ رُدُّوها
.
اين آيه نيز در بيان يك مطلب كلّى است كه اگر كسى به انسان سلام دهد يا نيكى كند لازم است در مقابل ، نظير آن يا بهتر از آن را نسبت به طرف انجام دهد ، آمدن اين آيه ظاهرا مقدمهء قبول پيشنهاد صلح كفار است چنان كه خواهد آمد .
از امام صادق عليه السّلام نقل شده : مراد از تحيت سلام و سائر نيكىهاست مردى محضر رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله وارد شد و گفت : السلام عليك . حضرت در جواب فرمود :
و عليك السلام و رحمة اللَّه .
ديگرى آمد و گفت : السلام عليك و رحمة اللَّه .
حضرت فرمود :
و عليك السلام و رحمة اللَّه و بركاته .
سومى آمد و گفت : السلام عليك و رحمة اللَّه و بركاته . حضرت مانند او جواب داد . گفتند يا رسول اللَّه بر جواب سومى چيزى نيفزودى ؟ فرمود : چيزى از تحيت براى من باقى نماند لذا همان را برگرداندم « 1 »
إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ حَسِيباً
خدا حسابگر است و در مقابل همهء اينها پاداش خواهد داد .
87 -
اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ لَيَجْمَعَنَّكُمْ إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ لا رَيْبَ فِيهِ وَ مَنْ أَصْدَقُ مِنَ اللَّهِ حَدِيثاً
.
به نظرم جمع كردن تا روز قيامت ، مرگ مداوم انسانهاست كه از اوّل پيدايش به تدريج مىميرند تا روزى كه نظام جهان از هم گسيخته شود على هذا مراد از
يَوْمِ الْقِيامَةِ
شروع فناى جهان است
وَ نُفِخَ فِي الصُّورِ فَصَعِقَ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ مَنْ فِي الْأَرْضِ
زمر / 68
وَ مَنْ أَصْدَقُ . . .
در مقام استدلال بصدر آيه
هامش
( 1 ) مجمع البيان .