هزار نفر ديگر را در رديف و پشت سر خود داشتند كه مجموعا سه هزار باشند و مضمون هر دو آيه يكى است .
125 -
بَلى إِنْ تَصْبِرُوا وَ تَتَّقُوا وَ يَأْتُوكُمْ مِنْ فَوْرِهِمْ هذا يُمْدِدْكُمْ رَبُّكُمْ بِخَمْسَةِ آلافٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ مُسَوِّمِينَ
باز آيه راجع به « بدر » است و آمدن پنجهزار فرشته مشروط باستقامت و داشتن تقوى و حملهء فورى دشمن بود ، اما سه هزار در آيهء قبلى مطلق ذكر شده است . « مسومين » بصيغهء فاعل يعنى كسانى كه خود را علامتدار كردهاند ، در مجمع البيان از على عليه السّلام نقل شده : روز بدر ملائكه عمامههاى سفيد در سر داشتند و گوشهء آن را ميان شانههايشان انداخته بودند ، از اين معلوم مىشود كه شرائط جمع شده و پنجهزار فرشته آمدهاند در جريان قوم لوط و بشارت ابراهيم عليهما السّلام خواهد آمد كه ملائكه به شكل آدمى در مىآيند « 1 » پس علامت ملائكه عمامهء آنها بوده است .
عياشى از حضرت صادق صلوات اللَّه عليه نقل كرده : ملائكهاى كه محمّد صلّى اللَّه عليه و آله را در بدر يارى كردند به آسمان نرفتهاند و نخواهند رفت تا صاحب اين امر ( صاحب زمان عليه السّلام ) را يارى كنند آنها پنجهزار نفر مىباشند .
126 -
وَ ما جَعَلَهُ اللَّهُ إِلَّا بُشْرى لَكُمْ وَ لِتَطْمَئِنَّ قُلُوبُكُمْ بِهِ وَ مَا النَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ
اين آيه عين آيهء دهم از سورهء انفال است كه ماجراى « بدر » را بررسى مىكند با اين فرق كه ذيل آن
إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ
است ، منظور از آيه در هر دو محل آن است كه : نزول ملائكه از اسباب ظاهرى است و براى اطمينان قلب و بشارت مؤمنان مىباشد و گرنه يارى واقعى از خداست و اين خداست كه شما را بدان وسيله يارى كرد و هيچ چيز در مقابل خدا استقلال ندارد . لفظ عزيز و حكيم
هامش
( 1 ) سورهء هود آيهء 69 تا 81 .