مىدانم كه خدا به هر چيز توانا است لفظ « اعلم » حاكى است كه از اول يقين داشته و سؤال براى ناآرامى خاطر بوده و گرنه مىگفت « علمت » دانستم كه خدا قادر است .
260 -
وَ إِذْ قالَ إِبْراهِيمُ رَبِّ أَرِنِي كَيْفَ تُحْيِ الْمَوْتى قالَ أَ وَ لَمْ تُؤْمِنْ قالَ بَلى وَ لكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي
.
ظهور آيه در آنست كه ابراهيم خواسته چگونگى اين كار را ببيند ، ولى چون ممكن بود تصور شود كه اين سؤال ناشى از شك در خود معاد است ، با سؤال و جواب بعدى روشن شده كه ابراهيم شكى در اصل معاد ندارد ، ناگفته نماند : علم با شنيدن غير از علم با ديدن است ، شخص مىداند كه در كارخانه ، چغندر به قند مبدل مىشود ولى هيچگاه آن اطمينان را نخواهد داشت كه با چشم خود آن را ببيند ، سؤال ابراهيم عليه السّلام از اين رقم بوده است .
قالَ فَخُذْ أَرْبَعَةً مِنَ الطَّيْرِ فَصُرْهُنَّ إِلَيْكَ ثُمَّ اجْعَلْ عَلى كُلِّ جَبَلٍ مِنْهُنَّ جُزْءاً
.
از حضرت صادق - صلوات اللَّه عليه - نقل شده ابراهيم عليه السّلام چهار مرغ يعنى خروس ، كبوتر ، طاوس و كلاغ را ( پس از ذبح ) تكه تكه كرد بطورى كه گوشت استخوان و پرهاى آنها بهم آميخته شدند آن گاه آنها را ده قسمت كرده هر قسمت را بالاى كوهى گذاشت و سر آنها را در دست گرفت و چون آنها را به سوى خود خواند اعضاء بدن آنها در كوهها جابجا شده و به طرف ابراهيم آمدند « 1 » .
لفظ « صرهن » را جمعى به معنى متمايل ساختن گرفتهاند ولى بهتر است كه به معنى قطع باشد ، در الميزان فرموده : قرائن نشان مىدهد كه آن به معنى قطع است تعديه به « الى » دلالت دارد كه « مايل ساختن » به آن تضمين شده است .
هامش
( 1 ) - تفسير عياشى ترجمهء آزاد .