أَخْرِجُوا أَنْفُسَكُمُ الْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذابَ الْهُونِ
. . .
وَ لَقَدْ جِئْتُمُونا فُرادى كَما خَلَقْناكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ . . .
انعام / 93 و 94 اين دو آيه به عذاب برزخ دلالت تمام دارند و از وقت مرگ شروع مىشود .
4 -
وَ لَوْ تَرى إِذْ يَتَوَفَّى الَّذِينَ كَفَرُوا الْمَلائِكَةُ يَضْرِبُونَ وُجُوهَهُمْ وَ أَدْبارَهُمْ وَ ذُوقُوا عَذابَ الْحَرِيقِ
انفال / 50 اين آيه نيز صريح در عذاب كفار است از حين شروع مرگ در اين زمينه رواياتى در كافى ج 3 كتاب الجنائز نقل شده كه لازم است اهل تحقيق به آنجا رجوع كنند .
مطلب ديگرى در اين زمينه
به دلالت بعضى از آيات گروهى در برزخ در حال بىخبرى خواهند بود ، نه معذب و نه منعّم . به آيهء زير توجه كنيد :
وَ يَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ يُقْسِمُ الْمُجْرِمُونَ ما لَبِثُوا غَيْرَ ساعَةٍ كَذلِكَ كانُوا يُؤْفَكُونَ وَ قالَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ وَ الْإِيمانَ لَقَدْ لَبِثْتُمْ فِي كِتابِ اللَّهِ إِلى يَوْمِ الْبَعْثِ فَهذا يَوْمُ الْبَعْثِ وَ لكِنَّكُمْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ
روم / 55 و 56 . روز قيامت گناهكاران قسم مىخورند كه يك ساعت بيش درنگ نكردهاند ، منظورشان از اين يك ساعت يا عالم مرگ و يا هم دنيا و هم برزخ ، ولى از آيهء بعدى معلوم مىشود كه مراد عالم برزخ است ، لفظ
كَذلِكَ كانُوا يُؤْفَكُونَ
روشن مىكند :
چنان كه در دنيا از حق منحرف بودند همانطور در تعيين مدت « لبث » نيز در اشتباهند .
اهل علم و ايمان كه برزخ را درك كردهاند در جواب آنها مىگويند :
شما در تقدير و كتاب خدا تا روز قيامت توقف و درنگ كردهايد ولى اين « لبث » و توقف را نمىدانستيد و از آن بىخبر بوديد ، پس لا بد چيزى از عذاب و رحمت در برزخ درك نكردهاند ، در سورهء يونس آيهء 45 و سورهء احقاف آيهء 35 و سورهء نازعات آيهء اخير ، نظير اين مطلب آمده ولى همه با لفظ تشبيه « كان » و مضمونشان غير از مضمون آيهء فوق است .