و بايد آن را پذيرفت ، منطق مسلمان همين است ، اگر اهل كتاب آن را پذيرفتند هيچ ، و گر نه اهل خصومت و ستمگرند و خدا از آنچه مىكنند غافل نيست .
135 -
وَ قالُوا كُونُوا هُوداً أَوْ نَصارى تَهْتَدُوا
.
يهود مىگفتند : هدايت فقط در يهود بودن است يعنى بايد به تورات تحريف شده اكتفاء كرد و معتقد بود عيسى و محمّد عليهما السّلام ناحقند و پيامبران با آمدن موسى عليه السّلام ختم شدهاند ، آخرت فقط مال يهود است و از آن طرف نصارى نيز هدايت را فقط در نصرانى بودن مىدانستند .
قُلْ بَلْ مِلَّةَ إِبْراهِيمَ حَنِيفاً وَ ما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ
« ملة » مفعول است براى فعل مقدر مثل : « نتبع - اتبعوا » يعنى بلكه تابع دين ابراهيم مىشويم كه شكى در حق بودن آن نيست و همهء انبياء در آن بودند جملهء
وَ ما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ
علت جمله اول است يعنى پيروى از دين ابراهيم ، به آن علت است كه او مشرك نبود و نيز مىرساند كه يهوديت و نصرانيت توأم با شرك مىباشند و بدان سبب قابل قبول نيستند .
يهوديت آميخته است با بدعتها ، شركها ، كشتى خدا با يعقوب ، بتپرستى سليمان ، نژادپرستى ، اختصاص آخرت به نژاد يهود ، احكام جعلى ، رسميت جادوگرى و غيره . نصرانيت ، عيسى عليه السّلام را خدا ، پسر خدا و يكى از سه خدا مىداند با توهم اينكه عيسى بىگناه به دار آويخته شده ، همهء گناهان بشر را آمرزيده مىداند انجيل يوحنا را مطالعه كنيد كه در الوهيت مسيح بيداد مىكند .
136 -
قُولُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَ ما أُنْزِلَ إِلَيْنا وَ ما أُنْزِلَ إِلى إِبْراهِيمَ وَ إِسْماعِيلَ وَ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ وَ الْأَسْباطِ وَ ما أُوتِيَ مُوسى وَ عِيسى وَ ما أُوتِيَ النَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْ
.