معنى خواست و اراده است كه « كاد » به معنى اراده نيز آمده است « قاموس قرآن » .
شية : خال . اصل آن وشى و آن رنگى است مخالف رنگ عمومى بدن حيوان .
فادارأتم : اختلاف كرديد ، اصل آن درأ به معنى دفع است . تدارأ : اختلاف و تدافع .
قسوة : قسو ، قسوه و قساوت : سنگدلى . حجر قاس يعنى سنگ سخت .
يتفجر : فجر : شكافتن . تفجر و انفجار به معنى شكافته شدن است « يتفجر » شكافته مىشود .
يشقق : شق : شكافتن . تشقق : شكافته شدن ، آن در اصل يتشقق بوده تاء به شين قلب و در آن ادغام شده است .
الانهار : جمع نهر به معنى رود است . « النهر : مجرى الماء الفائض » .
شرحها
در اين آيات ماجراى گاوكشى بنى اسرائيل كه يك واقعهء عجيبى است بيان گرديده است سورهء بقره با آن همه طول و تفصيل به مناسبت اين قضيه ، بقره نامگذارى شده است ، آيات هشتگانه كه بررسى مىشود به نظر من راجع به يك جريان مىباشند در « نكتهها » روشن خواهد شد : چرا بنى اسرائيل در جواب موسى به اين در و آن در زدهاند ؟ و چرا موسى امر به ذبح بقره كرده است ؟
براى اين كه از شأن نزول در معنى آيات مدد بگيريم بايد بدانيم كه در تفسير عياشى از ابى نصر بزنطى نقل شده كه شنيدم حضرت رضا صلوات اللَّه عليه فرمود :
مردى از بنى اسرائيل يكى از كسان خويش را كشت و جسدش را در راه بهترين گروه اسرائيليان انداخت ، سپس آمد و گفت شما او را كشتهايد خونبهايش را