فَلَوْ لا إِنْ كُنْتُمْ غَيْرَ مَدِينِينَ
مدين بمعنى مفعولى بمعنى جزاء داده شده يعنى شما كه منكر روز جزاء هستيد و مىگوئيد ثواب و عقابى نيست و مىگوئيد
ما هِيَ إِلَّا حَياتُنَا الدُّنْيا نَمُوتُ وَ نَحْيا وَ ما يُهْلِكُنا إِلَّا الدَّهْرُ
جاثيه آيهء 23 پس اگر چنين است و جزائى و قيامتى در كار نيست .
تَرْجِعُونَها
بر گردانيد نفس را .
إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ
نفس رسيده به حلقوم را بر گردانيد يا مرده را زنده كنيد يا مرگ را از او دور كنيد تمام در تحت قدرت قادر متعال است او مىميراند و زنده مىكند تمام در تحت قدرت او است
لَهُ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ يُحْيِي وَ يُمِيتُ وَ هُوَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
حديد آيهء 2 .
[ سوره الواقعة ( 56 ) : آيات 88 تا 89 ]
فَأَمَّا إِنْ كانَ مِنَ الْمُقَرَّبِينَ ( 88 ) فَرَوْحٌ وَ رَيْحانٌ وَ جَنَّةُ نَعِيمٍ ( 89 )
توضيح كلام اينكه ايمان و اعمال صالحه و اخلاق حميده و تقواى از معاصى مورث قرب به مقام ربوبى مىشود و كفر و شرك و صفات خبيثه و اعمال سيّئه موجب بعد مىشود . مقرّبون كسانى هستند كه در تمامى عمر خردلى از صراط مستقيم الهى منحرف نشدند و اين خاصّ معصومين است از انبياء و ائمّهء طاهرين و ساير معصومين كه در اوائل اين سوره فرمود
وَ السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ أُولئِكَ الْمُقَرَّبُونَ
اين آيهء شريفه كه مىفرمايد :
فَأَمَّا إِنْ كانَ مِنَ الْمُقَرَّبِينَ
يعنى كسانى كه روح به حلقوم رسيده و از دار دنيا مىروند اگر از مقربين باشند از براى آنها پس از مردن كه فاء تفريع است
فَرَوْحٌ
راحت مىشوند از اين محبس دنيا و كثافات آن و خلاصى از شرّ اشرار و معاندين و از آنها تكليف دعوت و ابلاغ و مجاهدهء با كفّار و ساير تكاليف ساقط مىگردد و موت اوّل راحت آنها است چنانچه در ادعيه دارد
( اللهم اجعل الموت أول راحتنا ) .
وَ رَيْحانٌ
مجرّد بوى خوش در قبر و در برزخ و در قيامت و در بهشت نيست بلكه كيف و لذت مقام قرب دارند كه
اذا اشتغل اهل الجنة بالجنة اشتغل اهل اللَّه باللَّه
وَ جَنَّةُ نَعِيمٍ
كه اختيار بهشت به دست آنها است هر جا اراده كنند سكونت