ميدهد بر شما سمع شما و نه ابصار شما و نه جلود شما و لكن گمان كرديد اينكه خداوند عالم نميداند بسيارى از كارهاى شما را يعنى آنچه را كه مخفى كردهايد .
وَ ما كُنْتُمْ تَسْتَتِرُونَ
اگر در دنيا بر سايرين مخفى كردهايد حتى بر ملائكه هم مخفى شده حتى بر اعضاء هم مخفى شده كه يد خبر از فعل رجل ندارد و بصر خبر از فعل سمع ندارد حتى بر ملائكه كتبه كه آنها هر چه از شما ظاهر مىشود مينويسند و از باطن خبر ندارند بر خدا نميتوانيد مخفى كنيد چنانچه در دعاء كميل ميخوانى در تعداد معاصى و سيئات
و كل سيّئة أمرت باثباتها الكرام الكاتبين الذين وكّلتهم بحفظ ما يكون منّى و جعلتهم شهودا علىّ مع جوارحى الى قوله و الشاهد لما خفى عنهم - الدعاء
أَنْ يَشْهَدَ عَلَيْكُمْ سَمْعُكُمْ وَ لا أَبْصارُكُمْ وَ لا جُلُودُكُمْ
كه هيچ كدام از آنها شهادت ندهند ولى بر خدا نميتوانيد مخفى كنيد و لو گمان ميبريد كه بر او هم مخفى است .
وَ لكِنْ ظَنَنْتُمْ أَنَّ اللَّهَ لا يَعْلَمُ كَثِيراً مِمَّا تَعْمَلُونَ
.
[ سوره فصلت ( 41 ) : آيه 23 ]
وَ ذلِكُمْ ظَنُّكُمُ الَّذِي ظَنَنْتُمْ بِرَبِّكُمْ أَرْداكُمْ فَأَصْبَحْتُمْ مِنَ الْخاسِرِينَ ( 23 )
و اين است گمان شما آن چنان گمانى كه برديد بپروردگار خود بدترين گمانهاى شما پس صبح كرديد از خسران كنندهگان .
وَ ذلِكُمْ ظَنُّكُمُ
كه خداوند نميداند بسيارى از اعمال شما را .
الَّذِي ظَنَنْتُمْ بِرَبِّكُمْ أَرْداكُمْ
ظن و گمان دو قسم است ظن حسن و ظن سوء - در حديث قدسيست ميفرمايد :
انا عند ظن عبدى المؤمن
اگر گمان خوب به من دارد و اميدوار برحمت و تفضّلات من و قضاء حوائج و اجابة دعوات منهم به گمان او با او رفتار ميكنم و اگر گمان بد دارد و مأيوس از رحمت و نااميد از اجابة دعوات و قضاء حوائج است منهم طبق گمانش با او رفتار ميكنم و همچنين نسبت بمؤمنين گمان خوب داشته باشيد مگر يقين به خلاف