پيدا مىكند لكن مشروط باينست كه معاصى باعث زوال ايمان نشود .
[ سوره الصافات ( 37 ) : آيه 35 ]
إِنَّهُمْ كانُوا إِذا قِيلَ لَهُمْ لا إِلهَ إِلاَّ اللَّهُ يَسْتَكْبِرُونَ ( 35 )
اين مجرمين كسانى هستند كه محققا بودند كه موقعى كه به آنها گفته ميشد نيست الهى مگر اللَّه تكبر ميورزيدند .
اين آيهء شريفه بر حسب ظاهر اشاره بمشركين است كه غير خدا را ميپرستيدند از اصنام و شمس و قمر و غير اينها كه مكرر بيان شده كه مفاد مطابقى كلمهء طيبه لا إله الا اللَّه است كه
إِنَّهُمْ كانُوا
اين مشركين
إِذا قِيلَ
قائل انبياء و مؤمنين و موحدين هستند به آنها ميگفتند كه دست از اين آلهه كه بر خود اختيار كردهايد و ميپرستيد برداريد و موحد شويد و خدا پرست كه اول الدين است چنانچه امير المؤمنين ( ع ) ميفرمايد
اول الدين معرفة اللَّه و كمال معرفته توحيده
اين كلمه را كه به آنها ميگفتند
لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ
اينها از روى كبر و نخوت و عصبيت زير بار نميرفتند كه معناى
يَسْتَكْبِرُونَ
است يعنى بزرگى را به خود مىبستند لكن مكرر بيان شده كه اين كلمهء طيبه سه دلالت دارد مطابقى التزامى اقتضايى معتقد بايد بهر سه دلالتش معتقد باشد .
اما مطابقى همان توحيد عبادتيست و نفى آلهه غير از آن ( و اما دلالت التزامى ) جميع اقسام توحيد را شامل مىشود توحيد ذاتى صفاتى افعالى نظرى چنانچه در همان خطبه امير المؤمنين فرمود
و كمال توحيده نفى الصفات عنه - الخطبه
زيرا اگر واجب الوجود غير از او بود يا خالق و رازقى غير از او بود يا مورد توكل و نظر بود بايد او را هم پرستش كرد پس لازمهء انحصار الوهيت به او جميع مراتب توحيد را شامل است .
( و اما دلالت اقتضايى ) پس از اقرار بانحصار الوهيت به او بايد به جميع فرمايشات او از ارسال رسل و انزال كتب و نصب خليفه براى حفظ دين و جعل