تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى) — صفحة 46

مساهمون:

ص٤٦
« المدحة قبل المسئلة » و در بعض آنها « الثناء على اللَّه و الصلاة على رسوله قبل المسئلة » اخبار در كتاب دعاء مجلد ثانى كافيست . (
رَبِّ هَبْ لِي حُكْماً )
از براى حكم اطلاقاتيست : خداوند تبارك و تعالى حكيم است يعنى عالم به حكم و مصالح است و از صفات ذات و از شئون علم است چنانچه اراده علم بصلاح و فساد فعل است يعنى هر فعلى كه مصلحت داشته باشد آن فعل صلاح است و اگر مفسده دارد فساد است حكمت بمعنى نبوت است چنانچه در حق يوسف ميفرمايد
وَ لَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُ آتَيْناهُ حُكْماً وَ عِلْماً
( آيه 22 ) و بمعنى علم
وَ مَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْراً كَثِيراً
( بقره آيه 269 ) و بمعنى قاضى كه در باب مرافعات قضاوت مىكند و بمعنى مجتهد كه فتوى ميدهد و بمعنى دستورات الهيه كه احكام شرعيه مينامند از واجب و حرام و مستحبّ و مكروه و مباح احكام خمسه تكليفيه و حدود و ديات و صحت و فساد در باب معاملات كه احكام وضعيه است و در اينجا ممكن است مراد اعطاء نبوت و رسالت باشد و ممكن است علم بحقايق اشياء باشد از معارف الهيه و دستورات دينيه و وظايف شخصيه و نوعيه . (
وَ أَلْحِقْنِي بِالصَّالِحِينَ )
مفسرين در مراد از صالحين اختلاف كردند لكن در اخبار دارد كه مراد وجود مقدس محمد ( ص ) و اوصياء او است و صالح كسى را گويند كه از هر جهتى صالح باشد در معارف اعلا درجه معرفت داشته باشد در اخلاق متخلق بجميع اخلاق حميده و منزه از جميع صفات رذيله در افعال عامل باعمال حسنه و تارك قبايح عقليه و شرعيه باشد و اين درجات بسيار دارد اعلاء درجه آن خاص محمد و آل او است ابراهيم تقاضا كرد كه ملحق به اينها باشد و در خبر است اول كسانى كه وارد بهشت ميشوند پيغمبر است و امير المؤمنين و ابراهيم . تنبيه : در اخبار آدابى بسيار براى دعا ذكر فرموده‌اند اصرار و الحاح و عدم يأس از تأخير و اخفاء دعا و مراعات اوقات دعا موقع وزيدن باد و ظهر بعد الزوال و جمعه و نزول باران و وقت سحر و غير اينها و تمجيد و ذكر خداوند قبل از دعا و تقديم صلوات بر پيغمبر و آل و بعد از دعاء و در وسط دعا و بكاء و رفع يدين و از روى قلب و حالت خضوع و خشوع و در مجمع مؤمنين