( 3 ) بايد روى چشم را نبسته باشند و حاجب نداشته باشد حاجب چشم قلب شهوت و هوى و هوس و حب جاه و مال و دنيا است كه رأس كل خطيئة است .
( 4 ) آينه هم بايد حاجب نداشته باشد حاجب آينه سياهى قلب است بكثرت معاصى و شيطان و شيطان صفتان ، دعاة باطله و ارباب ضلال .
( 5 ) چشم بايد عليل و مريض نباشد مرض قلب ضعف ايمان و اخلاق رذيله است
فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَهُمُ اللَّهُ مَرَضاً
( بقره آيه 9 ) .
و اما تشريعى ارسال رسل و انزال كتب و جعل احكام است و بعلاوه نسبت ببعض افراد ، توفيق و تهيه اسباب و عنايات خاصه و خداوند در حق انبياء و اولياء جميع انواع هدايت را عنايت فرموده لذا ميفرمايد
فَهُوَ يَهْدِينِ
.
وَ الَّذِي هُوَ يُطْعِمُنِي وَ يَسْقِينِ
روزى بدست او است
إِنَّ اللَّهَ هُوَ الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِينُ
( الذاريات آيه 58 )
وَ فِي السَّماءِ رِزْقُكُمْ وَ ما تُوعَدُونَ
( الذاريات آيه 22 ) و در اخبار داريم كه روزى هر كس معين شده و لا تموت نفس حتى تستكمل رزقه و حضرت رسالت بعمار خبر دادند كه آخر روزى تو يك ظرف شير است تا در جنگ صفين قبل از شهادتش مطالبه شير نمود چون بدست او دادند متذكر فرمايش حضرت شد . و از امير المؤمنين است فرمود :
« طلب العلم اوجب عليكم من طلب المال »
زيرا روزى معين شده
« و قد قسمه عادل بينكم و سيفى لكم »
و اما علم در قلوب علماء است و راه تحصيلش سؤال است .
(
وَ إِذا مَرِضْتُ فَهُوَ يَشْفِينِ )
شفا بدست او است و منافات ندارد با رفتن نزد طبيب و استعمال دواجات زيرا
« ابى اللَّه ان يجرى الاشياء الا باسبابها »
و امراض سه قسم است :
امراض جسمى كه مورث زوال حيات حيوانيست و امراض نفسانى كه عبارت از اخلاق رذيله و صفات خبيثه است و معالجه آن بسيار مشكل است هم معالجه علمى دارد هم عملى اما علمى ، برخورد و دانستن مفاسد و مضار آنها و فوائد و منافع ضد آنها است و اما عملى آثار ضد آنها را بايد بار كرد تا ملكه شود و امراض روحى كفر و شرك و ضلالت بلكه معاصى كه موجب سلب ايمان