رحمت ديگران محدود است لذا اطلاق رحيم بر غير او مىشود و در حق او مىگويى ارحم الراحمين لذا فرمود :
(
وَ إِذا قِيلَ لَهُمُ اسْجُدُوا لِلرَّحْمنِ
) و از اين آيه استفاده مىشود كه اين مشركين يا معاد را به كلى منكر بودند يا خلود و دوام را چنانچه مثنوى و بسيار ديگر منكر خلود هستند ميگويد :
از جمادى مردم و نامى شدم * و ز نما مردم به حيوان سر زدم
مردم از حيوانى و آدم شدم * پس چه ترسم كى ز مردن كم شدم
بار ديگر هم من بميرم از بشر * سر بر آرم از ملائك بال و پر
بعد از آن هم از ملك پرّ ان شوم * آنچه اندر و هم نايد آن شوم
پس عدم گردم عدم چون ارقنون * گويدم كه انّا اليه راجعون
لذا گفتند (
قالُوا وَ مَا الرَّحْمنُ
) هيچ رحمتى دوام و ثبات ندارد .
(
أَ نَسْجُدُ لِما تَأْمُرُنا
) استفهام انكاريست كه بكلّى منكر شده در پيشگاه احديت هستند فقط به آلههء خود سجده مىكنند .
( تنبيه ) سجده در شريعت اسلام چند قسم است ، سجدهء نماز در هر ركعتى دو سجده دارد به شرايط خود و ركن است ، سجدهء فراموش شده ، سجده سهو ، سجدهء بين اذان و اقامه ، سجدهء تلاوت واجبه و مندوبه كه همين آيه يكى از مندوبات است سجدهء شكر بعد از هر عبادتى و براى افاضه نعمتى و دفع بليّتى و تذكر نعم الهيه و دفع بليات سالفه ، سجدهء تعظيم و خشوع و خضوع .
(
وَ زادَهُمْ نُفُوراً
) چنانچه دأب نوع فسّاق و فجّار و كفّار و ارباب ضلالت است تا مادامى كه متعرض آنها نباشى چندان عداوت و طغيانى ندارند و اگر متعرض شدى به امر به معروف و نهى از منكر و ارشاد و هدايت بيشتر از پيش طغيان مى