(
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَكُمْ وَ أَهْلِيكُمْ ناراً وَقُودُهَا النَّاسُ وَ الْحِجارَةُ
) تحريم آيهء 6 « وقود » هيزم و گيرانه آتش است و هنوز كه ناس جهنم نرفتهاند .
جواب هيزم و گيرانه تا آتش نباشد افروخته نمىشود پس آتش است و شعله هم دارد كه هيزم در آن ريخته شود روشن مىشود يعنى مىسوزد .
[ سوره الفرقان ( 25 ) : آيه 12 ]
إِذا رَأَتْهُمْ مِنْ مَكانٍ بَعِيدٍ سَمِعُوا لَها تَغَيُّظاً وَ زَفِيراً ( 12 )
زمانى كه ببيند آن نار سعير آنها را از مكان دورى مىشنوند از آتش « سعير » با غيظ و فرياد نعرهء آن را (
إِذا رَأَتْهُمْ
) اشكال آنها آتش را مىبينند نه آتش آنها را ببيند .
جواب بعضى گفتند اين بيان ابلغ در تاكيد است موقعى كه آتش را مشاهده مىكنند كانه او اينها را مىبيند و با غيظ و غضب به آنها متوجه مىشود ، لكن تحقيق در جواب اين است كه بهشت و جهنم و نعم بهشتى و عذابهاى جهنمى حياة و شعور و ادراك دارند مثلا فلان نعمت بهشتى را تمام اهل بهشت دارند لكن مامور است به هر كدام به درجه ايمان و اعمال و اخلاقش لذت به بخشد و همچنين اهل عذاب تمام در آتش مىسوزند لكن آتش مامور است هر كدام را به درجات كفر و سوء عمل و فساد اخلاق به سوزاند و مورد امر و نهى الهى واقع مىشود چنانچه خطاب به جهنم .
(
يَوْمَ نَقُولُ لِجَهَنَّمَ هَلِ امْتَلَأْتِ وَ تَقُولُ هَلْ مِنْ مَزِيدٍ
) ق آيهء 29 پس مىگوييم آتش موقعى كه كفار را در محشر مشاهده مىكند .
(
مِنْ مَكانٍ بَعِيدٍ
) در خبر از حضرت صادق عليه السلام است مىفرمايد مسير