آسمان را كه سقوط نكند بر زمين مگر باذن پروردگار بدرستى كه خداوند نسبت بأفراد ناس رءوف و مهربان است .
(
أَ لَمْ تَرَ
) : البته مىبينى .
(
أَنَّ اللَّهَ
) : اينكه خداوند متعال .
(
سَخَّرَ لَكُمْ ما فِي الْأَرْضِ
) : از قعر دريا جواهرات بيرون مىآوريد و از دل كوهها عقيق و فيروزج و ياقوت و زبرجد و معادن اخراج مىكنيد و تمام حيوانات حتى سباع و درندگان را مسخر ميكنيد ، خود حقير ديدم در ميدان شاه خرس را آورده بودند و با انسان كشتى ميگرفت ، و در سابق معمول بود در مجالس عزاى أبى عبد اللَّه شير را زنجير كرده مىآوردند و پاى منبر زنجير از گردن او برميداشتند و چون در يك مجلس يك زنى از ترس ضعف كرد و مرد دولت جلوگيرى كرد .
آيهء شريفهء سورهء فيل :
« أَ لَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِأَصْحابِ الْفِيلِ
« الايه » كه فيل به آن عظمت را تسخير كرده بودند و براى جنگ آورده بودند و به او تعليم داده بودند ، و جميع طيور حتى تسخير جن كه در شريعت حرام است و هر چه در زمين است .
(
وَ الْفُلْكَ تَجْرِي فِي الْبَحْرِ
) : كه خداوند چوب را قرار داده كه روى آب بماند و فرو نرود و كشتى از آن ساخته شود و جمع كثيرى در آن قرار گيرند و از اين طرف دريا به طرف ديگر سير كنند و صادرات و واردات را نقل نمايند .
(
بِأَمْرِهِ
) : كه بتوسط باد و نار در روى دريا حركت دهد .
(
وَ يُمْسِكُ السَّماءَ أَنْ تَقَعَ عَلَى الْأَرْضِ
) : اين كرات جوّيه در اين مراكز خود بدون عمد برقرار كه سقوط نكند :
« خَلَقَ السَّماواتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَها »
لقمان آيهء 9 .
(
إِلَّا بِإِذْنِهِ
) كه از علايم قيامت است .
(
إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَؤُفٌ رَحِيمٌ
) : با رأفت و مهربانى و ترحم و تفضل با