شيطان مىفرمايد :
« فَفَسَقَ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِ »
كهف آيهء 48 و بسيارى ديگر از آيات .
[ سوره الأنبياء ( 21 ) : آيه 75 ]
وَ أَدْخَلْناهُ فِي رَحْمَتِنا إِنَّهُ مِنَ الصَّالِحِينَ ( 75 )
و داخل كرديم ما لوط را در رحمت خود محققا او بود از صالحين .
(
وَ أَدْخَلْناهُ فِي رَحْمَتِنا
) : فرق است بين شمول رحمت و بين دخول در رحمت از دو جهت ، يكى آنكه شمول رحمت مىآيد شامل او مىشود ، و دخول اين مىرود در رحمت ، ديگر آن كه شمول رحمت ممكن است از يك طرف و يك جهة باشد ولى دخول غرق رحمت مىشود ، و رحمت الهى شامل هر نعمت و تفضلى مىشود چه نعم دنيويه و چه اخرويه لكن شرط شمول رحمت قابليت محل مىخواهد .
ترحّم بر پلنگ تيز دندان * ستمكارى بود بر گوسفندان
خداوند علت ادخال لوط را در رحمت خود بيان مىفرمايد :
(
إِنَّهُ مِنَ الصَّالِحِينَ
) : صالح اطلاقاتى دارد :
يكى آنكه : افعال صالحه از او صادر شود و از افعال قبيحه و از لغويّات و لهويّات و مشتهيات نفسانى شيطانى به كلى اجتناب كند كه درجهء اعلى آن عصمت است كه در انبياء و اوصياء شرط اوليه است .
دوّم : متخلق به اخلاق حميده و صفات پسنديده و ملكات حسنه باشد كه در خبر است فرمود :
« تخلقوا باخلاق اللَّه »
و دورى از اخلاق رذيله و صفات خبيثه و ملكات قبيحه .
سوّم : معرفت و علم به جميع مصالح و مفاسد است كه انبياء به تفاوت مراتب عالم به حكم و مصالح بودند به درجات مختلفه .
تنبيه : حقير در مورد ابراهيم عليه السلام بسيار متعجب هستم كه بسيارى از انبياء موقعى كه قوم آنها ايمان نياوردند و اذيّت كردند در حق آنها نفرين كردند حتى مثل نوح كه عرض كرد :
« رَبِّ لا تَذَرْ عَلَى الْأَرْضِ مِنَ الْكافِرِينَ دَيَّاراً »
نوح آيهء