بواسطهء غلبهء هواى نفس به اختيار خود رو به معصيت بروند و اسباب از هر جهت براى آنها فراهم شده ، چنانچه راه بر اهل عبادت هم باز است و اسباب فراهم .
گروهى اين گروهى آن پسندند اين هم امتحان است .
(
وَ إِلَيْنا تُرْجَعُونَ
) : بازگشت تمام به سوى اوست براى جزاء .
« الناس مجزيّون باعمالهم ان خيرا فخير و ان شرّا فشرّ »
[ سوره الأنبياء ( 21 ) : آيه 36 ]
وَ إِذا رَآكَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ يَتَّخِذُونَكَ إِلاَّ هُزُواً أَ هذَا الَّذِي يَذْكُرُ آلِهَتَكُمْ وَ هُمْ بِذِكْرِ الرَّحْمنِ هُمْ كافِرُونَ ( 36 )
و موقعى كه كفار شما را مشاهده مىكنند شما را مىگيرند به سخريّه و استهزاء و مىگويند : آيا اين است كه خدايان شما مشركين را به بدى و زشتى ياد مىكند كه اينها يك جمادى بيش نيستند و هيچ نفع و ضررى به شما نمىتوانند عطا و دفع كنند ، و حال آنها از ياد خدا غافل و كافر به خداى يكتاى بىهمتا هستند . بسيار تعجب است قادر متعال و خالق ما يشاء را منكر و كافر مىشوند ، و جماد بىشعور و ادراك و مصنوع خود را مىپرستند .
(
وَ إِذا رَآكَ الَّذِينَ كَفَرُوا
) : شما را به يكديگر نشان مىدهند و اشاره مىكنند به مسخره و استهزاء كه اين كاذب و مفترى و مجنون و ساحر است .
(
إِنْ يَتَّخِذُونَكَ إِلَّا هُزُواً
) : ان نافيه يعنى نمىگيرند تو را مگر به استهزاء ، معجزات تو را حمل به سحر و جادو مىكنند ، فرمايشات تو را حمل به كذب و افتراء مىنمايند ، افعال و اعمال تو را و عبادت تو را بازىگرى مىپندارند و ميگويند :
(
أَ هذَا الَّذِي يَذْكُرُ آلِهَتَكُمْ
) : بدگويى در حق بتهاى شما مىكند و آنها را يك جمادى بيش نمىداند و حال آنكه آنها به خداوند متعال كافر مىشوند .