وَ هُمْ بِذِكْرِ الرَّحْمنِ هُمْ كافِرُونَ
) .
[ سوره الأنبياء ( 21 ) : آيه 37 ]
خُلِقَ الْإِنْسانُ مِنْ عَجَلٍ سَأُرِيكُمْ آياتِي فَلا تَسْتَعْجِلُونِ ( 37 )
خلق شده است انسان از عجله زود باشد كه نشان دهيم شما را آيات خود را پس طلب تعجيل نكنيد .
(
خُلِقَ الْإِنْسانُ مِنْ عَجَلٍ
) : اقوال زيادى در مفاد اين جمله پيش مفسرين است . بعضى گفتند :
مراد از انسان آدم است كه هنوز روح در بدن او تمام نشده همين كه به زانو رسيد خواست برخيزد و نتوانست و بر طبق اين قول حديثى از حضرت صادق عليه السلام نقل كردند ، بعضى گفتند : مراد اين است كه آدم را بتعجيل خلق كرديم مثل ساير اولاد آدم نبود كه نطفه علقه مضغه و ساير مراحل را طى كند ، بعضى گفتند : مراد نوع انسان است و مراد از عجل طين و گل است چنانچه مىفرمايد :
« وَ بَدَأَ خَلْقَ الْإِنْسانِ مِنْ طِينٍ »
سجده آيهء 6 . بعضى گفتند : به مجرد اراده انسان خلق شده مثل آيهء شريفه :
« إِنَّما قَوْلُنا لِشَيْءٍ إِذا أَرَدْناهُ أَنْ نَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ »
نحل آيهء 42 ،
إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ
» يس آيهء 82 . لكن تمام اين وجوه مخدوش است بلكه مفاد اين آيه مطابق است با آيهء شريفهء :
« وَ يَدْعُ الْإِنْسانُ بِالشَّرِّ دُعاءَهُ بِالْخَيْرِ وَ كانَ الْإِنْسانُ عَجُولًا »
اسرى آيهء 12 . و مراد اين است كه در كمون انسان است كه بدون فكر و تأمل به مجرد آنكه نفس متمايل شد عمل مىكند و فكر عواقب و خيمهء آن را نمىكند كه گفتند :
« العجلة من الشيطان و التأنّى من الرحمن » .
(
سَأُرِيكُمْ آياتِي
) : كفار و مشركين به انبياء كه وعده عذاب مىدادند مىگفتند چنانچه در آيهء بعد مىآيد :
« مَتى هذَا الْوَعْدُ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ »
در جواب آنها مىفرمايد :
« سَأُرِيكُمْ آياتِي »
به زودى به شما مىرسد عذابهاى الهى هلاكت