هر چه آينده است نزديك است ، و مرگ از همه نزديكتر است ، و همان شب اوّل قبر از او سؤال مىكنند ، كه يكى از ضروريات مذهب سؤال قبر است ، و از همان وقت مردن جاى او را در بهشت يا جهنّم نشان ميدهند ، و از همان وقت يا متنعم به نعم الهى يا معذّب به عذاب او مىشود .
و ثانيا : دنيا و عالم برزخ به نظر بسيار كوتاه مىآيد حتى پس از بعث ميگويند چنانچه گذشت در سورهء قبل ( طه آيهء 102 ) (
يَوْمَ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ وَ نَحْشُرُ الْمُجْرِمِينَ يَوْمَئِذٍ زُرْقاً يَتَخافَتُونَ بَيْنَهُمْ إِنْ لَبِثْتُمْ إِلَّا عَشْراً ، نَحْنُ أَعْلَمُ بِما يَقُولُونَ إِذْ يَقُولُ أَمْثَلُهُمْ طَرِيقَةً إِنْ لَبِثْتُمْ إِلَّا يَوْماً
» .
(
وَ هُمْ فِي غَفْلَةٍ مُعْرِضُونَ
) : غفلت مقابل توجه است ، مردم اصلا بفكر قيامت و حساب نيستند . پردهء غفلت چشم آنها را بسته ، پنبهء غفلت گوش آنها را كر كرده . جز دنيا و زخارف آن چيزى در نظر ندارند - مرد آخر بين مبارك بندهاى است .
انسان بايد در كليهء امور عواقب آن را مشاهده كند لذا اعراض ميكنند و گوش بفرمايشات انبياء و ائمه و علماء نمىدهند . و از آنها دورى ميكنند . اينها ديگر قابل هدايت نيستند . بگذارد تا بميرد در عين خودپرستى .
[ سوره الأنبياء ( 21 ) : آيه 2 ]
ما يَأْتِيهِمْ مِنْ ذِكْرٍ مِنْ رَبِّهِمْ مُحْدَثٍ إِلاَّ اسْتَمَعُوهُ وَ هُمْ يَلْعَبُونَ ( 2 )
نمىآيد آنها را از ذكر از پروردگار آنها تازه بتازه مگر آنكه استماع مىكنند نه براى ياد آورى و پند و اندرز بلكه ملعبه و استهزاء مىكنند .
(
ما يَأْتِيهِمْ
) ما نافيه است .
(
مِنْ ذِكْرٍ
) براى تذكّر و پند و تنبّه و به خود آمدن .
(
مِنْ رَبِّهِمْ
) آيات شريفهء قرآن و مواعظ الهى و فرمايشات نبى اكرم و