(
وَ لَوْ أَنَّا أَهْلَكْناهُمْ بِعَذابٍ مِنْ قَبْلِهِ
) پيش از ارسال رسول و انزال كتاب و جعل احكام .
(
لَقالُوا رَبَّنا لَوْ لا أَرْسَلْتَ إِلَيْنا رَسُولًا فَنَتَّبِعَ آياتِكَ
) با اينكه قلب موقعى كه سياه شد و قساوت گرفت اگر هزار پيغمبر بيايد و هزار كتاب نازل شود و هزار حجة اقامه شود از قابليت هدايت افتاده چنانچه مشاهده مىشود بالاخص در دورهء حاضره كه اين همه علماء آمدند و اين همه كتابها نوشتند و اين همه بيانات فرمودند خردلى تاثير در بسيارى از قلوب ندارد .
(
مِنْ قَبْلِ أَنْ نَذِلَّ وَ نَخْزى
) فرداى قيامت خطاب ميرسد ( هلّا عملت ) اگر بگويد نميدانستم خطاب ميرسد ( هلا تعلمت ) عذرى بر احدى باقى نميماند .
[ سوره طه ( 20 ) : آيه 135 ]
قُلْ كُلٌّ مُتَرَبِّصٌ فَتَرَبَّصُوا فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ أَصْحابُ الصِّراطِ السَّوِيِّ وَ مَنِ اهْتَدى ( 135 )
بفرما بكفار كه تمام ما و شما انتظار ميكشيم كه چه پيش آمدى براى كدام يك پيش آيد پس منتظر باشيد پس معلوم مىشود به زودى بر شما كيست اهل صراط مستقيم و كيست كه قبول هدايت كرده ؟
(
قُلْ كُلٌّ مُتَرَبِّصٌ
) تربّص اخص از انتظار است از دو جهت يكى آنكه انتظار شامل امرى بر خود و بر غير مىشود و اعمّ از امر خير و امر شرّ است و تربص انتظار در حق غير است آن هم در پيشامد شر و بلاء ما در حق شما انتظار داريم كه در دست مسلمين بقتل و اسيرى و ذلّت بيفتيد و در آخرت به عذاب ابدى گرفتار شويد و شما هم در حق ما انتظار داريد كه بر ما مسلّط شويد و ما را به هلاكت اندازيد كه مفاد (
وَ يَتَرَبَّصُ بِكُمُ الدَّوائِرَ عَلَيْهِمْ دائِرَةُ السَّوْءِ
) توبه آيهء 99 دائره ، گردش روزگار است .