وَ إِنْ تَدْعُهُمْ إِلَى الْهُدى فَلَنْ يَهْتَدُوا إِذاً أَبَداً
و اگر آنها را دعوت كنى بسوى هدايت و رستگارى پس هرگز اينها هدايت نمىشوند در اين هنگام ابدا ، مكرر گفته شده كه بيان هدايت و سعادت مربوط به دو امر است بايد فاعل هدايت كننده تامّ الفاعليّه باشد و مفعول هدايت شونده تامّ القابليّه باشد و اين مشركين و كفّار فاعل كه خدا و رسول و امام و قرآن و علماء اعلام از هر جهتى تام الفاعليه هستند به قدر خردلى كوتاهى نشده تمام اسباب هدايت را فراهم كردند ولى اين كفار و مشركين بلكه فسّاق و مخالفين و عصاة و معاندين قابليت ندارند بسبب هوا و هوس و حب شهوات و تقليد آباء و غير اينها اينها را از قابليت انداخته و ممكن نيست قبول هدايت كنند لذا ميفرمايد در اين آيهء شريفه
وَ إِنْ تَدْعُهُمْ إِلَى الْهُدى
.
آنچه پيغمبر اقامه معجزه كند و موعظه و نصيحت نمايد و ادلّه و براهين اقامه كند
فَلَنْ يَهْتَدُوا
لن براى نفى تأبيد است يعنى هرگز اينها هدايت نميشوند بخصوص با تأكيد
إِذاً أَبَداً
انتظار هدايت آنها را نداشته باش بيش از اين به خود زحمت مده
ذَرْهُمْ يَأْكُلُوا وَ يَتَمَتَّعُوا وَ يُلْهِهِمُ الْأَمَلُ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ
حجر آيه 3 .
[ سوره الكهف ( 18 ) : آيه 58 ]
وَ رَبُّكَ الْغَفُورُ ذُو الرَّحْمَةِ لَوْ يُؤاخِذُهُمْ بِما كَسَبُوا لَعَجَّلَ لَهُمُ الْعَذابَ بَلْ لَهُمْ مَوْعِدٌ لَنْ يَجِدُوا مِنْ دُونِهِ مَوْئِلاً ( 58 )
و پروردگار تو آمرزنده صاحب رحمت است اگر اينها را مؤاخذه كند به آنچه عمل كردند هر آينه عذاب از براى آنها تعجيل مىشود ، بلكه خداوند از براى آنها وعدهگاهى قرار داده كه در آنجا هرگز نمىيابند كسى را غير از خدا پناهگاهى
وَ رَبُّكَ الْغَفُورُ
صفة مشبّهه دلالت دارد بر دوام و ثبات غفران و غفران الهى در دنيا شامل مؤمن و كافر مىشود خداوند مهلت ميدهد بسا موفق بتوبه و بايمان بشوند مگر كسانى كه ايمان نمىآورند ، بلكه اضلال ديگران را مىكنند مثل قوم نوح و هود و صالح و لوط و شعيب و موسى چنانچه ميفرمايد :