اين آيه شريفه راجع بمسئله توحيد افعالى است كه هر چه نفع و ضرر به انسان و غير انسان متوجه شود از جانب او است و احدى قدرت بر جلب نفعى يا دفع ضررى از خود و غير خود ندارد
( اگر تيغ عالم بجنبد ز جا * نبرّد رگى تا نخواهد خدا )
وَ إِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ
مس الصاق شيئست بشيئى و ضرّ شامل هر آسيبى مىشود و هر نوع بلائى كه نازل شود از جانب حق البته موافق با حكمت و مصلحت يا بواسطه معاصى و كفر و شرك است چنانچه بر امم سابقه وارد شد يا از باب امتحان كه حقيقت ايمانش و واقعيت او و عدم حقيقت و واقعيتش بر خود و ديگران مكشوف گردد ، يا بواسطه ارتفاع درجه ، يا بسبب تكميل اخلاق مثل صبر و رضا و تسليم ، يا مصالح ديگرى باشد احدى قدرت بر دفع آن يا رفع آن ندارد
فَلا كاشِفَ لَهُ
به اينكه جلوگيرى كند كه متوجه نشود كه دفعش گويند يا پس از توجه بر طرف نمايد كه رفعش نامند الّا هو مگر خداوند كه قدرت بر دفع و رفع دارد و بالعكس .
وَ إِنْ يُرِدْكَ بِخَيْرٍ
شامل جميع نعم الهى مىشود و تمام نعم الهى دنيوى و اخروى از روى تفضل است نه استحقاق لذا فرمود
فَلا رَادَّ لِفَضْلِهِ
احدى قدرت ندارد نه بر دفع و جلوگيرى و نه بر رفع و بر طرف نمودن .
يُصِيبُ بِهِ مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ
فرق بين اراده در جمله اولى و مشيّت در اين جمله اينست كه اراده از صفات ذات است كه علم بصلاح باشد در خداوند و علم با نفع در عباد و مشيّت از صفات فعل است بمعنى ايجاد مطابق اراده
وَ هُوَ الْغَفُورُ
آمرزنده گناه الرحيم مهربان و تفضل كننده .