وَ إِذا مَسَّ الْإِنْسانَ الضُّرُّ
مس تلاقى دو چيز است به يكديگر تلاقى ضرر به انسان و ضرر معناى عامّى دارد مقابل نفع هر امر ناملايمى كه به انسان متوجه شود ضرر است چه گرفتار ظالم شده باشد يا ضرر مالى ، بدنى ، عرضى به او متوجه شده و او را بيچاره كرده و هيچگونه وسيله بر دفع او ندارد به ياد خدا مىافتد .
دَعانا لِجَنْبِهِ
خوابيده بر پهلو باشد او قاعدا نشسته باشد او قائما ايستاده باشد يعنى در هر حالى باشد ما را ميخواند و اصلا يكى از حكم و مصالح اين بليات همين است كه انسان متوجه خدا شود و دست از اعمال زشت و عقائد فاسده و اخلاق رذيله بردارد و ايمان و اعمال صالحه بجا آورد لكن انسان خيره سر
فَلَمَّا كَشَفْنا عَنْهُ ضُرَّهُ
كه يكى از امتحانات بزرگ الهى همين است كه دفع بلاء مىكند و لكن پس از دفع انسان به همان كفر و فسق و طغيان خود ادامه ميدهد چنانچه در حق آل فرعون چنين كرد و چنان شدند
وَ لَمَّا وَقَعَ عَلَيْهِمُ الرِّجْزُ قالُوا يا مُوسَى ادْعُ لَنا رَبَّكَ بِما عَهِدَ عِنْدَكَ لَئِنْ كَشَفْتَ عَنَّا الرِّجْزَ لَنُؤْمِنَنَّ لَكَ وَ لَنُرْسِلَنَّ مَعَكَ بَنِي إِسْرائِيلَ فَلَمَّا كَشَفْنا عَنْهُمُ الرِّجْزَ إِلى أَجَلٍ هُمْ بالِغُوهُ إِذا هُمْ يَنْكُثُونَ
اعراف آيه 130 .
مَرَّ كَأَنْ لَمْ يَدْعُنا إِلى ضُرٍّ مَسَّهُ
يعنى به كلى فراموش مىكند كه گويا ضرّى به آنها متوجه نشده و خدا در حق آنها عنايتى نفرموده .
كَذلِكَ زُيِّنَ لِلْمُسْرِفِينَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ
مسرف زيادهروى در طغيان و معصيت و كفر و ظلم است و دنيا و هواى نفس و شيطان اعمال او را به او جلوه ميدهند و در نظر او زينت داده مىشود .